- 6 - وجوب بعثت در هر زمان
متن : دليل وجوب [ بعثت ] ، عموميت [ وجوب آن در همهء زمانها ] را افاده مىكند .
شرح : مردم در اينجا اختلاف كردهاند : گروهى از معتزله گفتهاند ، بعثت در همهء زمانها واجب نيست ، بلكه در حالات [ و شرايط ] خاصى واجب مىگردد و آن هنگامى است كه مصلحت در بعثت باشد .
عالمان اماميه گفتهاند : بعثت در همهء زمانها واجب است ، به گونهاى كه خالى بودن هيچ زمانى از دين پيامبرى [ از پيامبران ] روا نمىباشد .
اشاعره گفتهاند : بعثت در همهء زمانها واجب نيست ، چون ايشان حسن و قبح عقلى را منكراند ، و بحث با ايشان گذشت .
مصنّف ( ره ) براى اثبات وجوب بعثت در همهء زمانها گفت : دليل وجوب ، عموميت را افاده مىكند ؛ يعنى دليل وجوب بعثت ، عموميت وجوب در همهء زمانها را افاده مىكند ، زيرا در بعثت پيامبر ، بازداشتن از كارهاى زشت و ترغيب به طاعت است . از اين رو ، لطف مىباشد ؛ و به خاطر آن كه در بعثت ، هشدار به غافل و بر طرف ساختن اختلاف و از ميان بردن هرج و مرج است ، و همهء اينها از واجباتى است كه جز با بعثت به تماميّت نمىرسد . از اين رو ، بعثت در همهء زمانها واجب است .
قال : و لا تجب الشريعة .
أقول : اختلف الشيخان هنا : فقال أبو علي : تجوز بعثة نبي لتأكيد ما في العقول و لا يجب أن تكون له شريعة .
و قال أبو هاشم و أصحابه : لا يجوز أن يبعث إلّا بشريعة ، لأنّ العقل كاف في العلم بالعقليات فالبعثة تكون عبثا .