و لقضاء العقل به مع الجهل .
و به دليل حكم عقل به وجوب سپاس گزاردن نعمت با آنكه عقل تكاليف شرعى را درك نمىكند .
و يشترط في استحقاق الثواب كون الفعل أو الإخلال به شاقا ، لا رفع الندم على فعله ، و لا انتفاء النفع العاجل إذا فعل للوجه .
استحقاق ثواب ، مشروط به آن است كه بجا آوردن [ واجب و يا مستحب ] و ترك [ قبيح ] سخت و دشوار باشد ، اما مشروط به عدم پشيمانى بر انجام آن ، و منتفى بودن نفع زودرس نيست ، در صورتى كه آن را براى وجه [ وجوب يا استحقاق ] بجا آورده باشد .
( 6 ) [ صفات پاداش و كيفر ]
و يجب اقتران الثواب بالتعظيم و العقاب بالإهانة ، للعلم الضروري باستحقاقهما مع فعل موجبهما .
واجب است كه ثواب همراه با بزرگداشت و عقاب همراه با اهانت باشد ، به دليل علم ضرورى به اينكه شخص با انجام كارى كه سبب پاداش و يا عقاب است ، سزاوار بزرگداشت و يا اهانت مىگردد .
و يجب دوامهما لاشتماله على اللطفيّة ، و لدوام المدح و الذم ، و لحصول نقيضهما لولاه .
هميشگى بودن پاداش و كيفر لازم است ، چون هميشگى بودن آنها مشتمل بر لطف بودن است ، و به دليل هميشگى بودن [ حسن ] ستايش [ بر طاعت ] و نكوهش [ بر معصيت ] ، و به دليل حصول نقيض آن دو [ - پاداش و كيفر ] اگر آن [ - هميشگى ] نباشد .