متن : صحابه به يارى عثمان برنخاستند ، تا آنكه كشته شد و امير مؤمنان گفت : « خدا او را كشت . . . » و دفن نشد مگر پس از گذشت سه روز ، و غيبت او از بدر ، أحد و بيعت را بر او عيب گرفتند .
شرح : اينها عيوبى ديگر بر عثمان است ، و آن اينكه صحابه او را يارى نكردند [ و تنهايش گذاشتند ] تا آنكه كشته شد ، در حالى كه مىتوانستند از او دفاع كنند [ و مانع كشته شدن او شوند . ] اين نبود مگر به خاطر آنكه مىدانستند او سزاوار كشته شدن است ، و گرنه براى آنان جايز نبود كه در يارى رساندن به او درنگ ورزند . و امير مؤمنان گفت : « خدا او را كشت » .
مردم عثمان را پس از قتل سه روز رها كردند و دفنش نكردند و اين بيانگر شدت خشم ايشان و زياده روى در غضب بر عثمان است ، به خاطر زيان و ستمى كه از وى به آنان رسيده بود . صحابه عدم حضور او در بدر و احد را بر او عيب گرفتند و او شاهد بيعت رضوان نبود .
المسألة السابعة : في أنّ عليا عليه السّلام أفضل من الصحابة
قال : و علىّ أفضل ، لكثرة جهاده و عظم بلائه فى وقائع النبى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بأجمعها ، و لم يبلغ أحد درجته فى غزاة بدر و أحد و يوم الأحزاب و خيبر و حنين و غيرها .
أقول : اختلف الناس هنا : فقال عمر و عثمان و ابن عمر و أبو هريرة من الصحابة ، إنّ أبا بكر أفضل من على عليه السّلام ! و به قال من التابعين الحسن البصرى و عمرو بن عبيد ، و هو اختيار النظّام و أبى عثمان الجاحظ . و قال الزبير و سلمان و المقداد و جابر بن عبد اللّه و عمار و أبو ذر و حذيفة من الصحابة : إنّ عليا عليه السّلام أفضل . و به قال فى التابعين عطاء و مجاهد و سملة بن كهيل ، و هو اختيار البغداديين كافة و الشيعة بأجمعهم و أبى عبد اللّه البصرى .
و توقف الجبّائيان و قاضى القضاة ، قال أبو على الجبائى : إن صح خبر الطائر فعلىّ أفضل .
ترجمه و شرح كشف المراد ( فارسى ) — صفحة 113
مساهمون: العلامة الحلي
ص١١٣