آصف الدوله
محمد يحيى على خان بهار به سال 1188 ه . ق . متولد شد ، وى از شخصيتهاى سياسى و فرهنگى هند در سدهى 12 قمرى بود و چهارمين نواب از حكام شيعى « نواب اوده » كه در پى تضعيف حكومت مركز و سلاطين مغول هند به استقلال محلى دست يافتند .
او فرزند شجاع الدوله است . وى به سبب ارادت به حسين بن على ( ع ) ، حسينيهاى در « لكهنو » بنياد نهاد كه هم از نظر معمارى و هم به دليل فعاليتهاى خيريهى آن شهرت يافت .
تعلق خاطر آصف الدوله به اهل بيت پيامبر اكرم ( ص ) او را در انجام كارهاى عمرانى در سرزمينهاى ديگر اسلامى به ويژه در نواحى مورد احترام و تقديس شيعيان پيشگام مىساخت از آن جمله پرداخت هزينههاى بناى صحن و ديوارهاى حرم حسين بن على ( ع ) در كربلا بود .
وى بخشى از شهرت و اعتبار خود را مديون توجه و عنايتى است كه به اهل علم و فعاليتهاى فرهنگى و ادبى داشته است .
شمار كتابهاى كتابخانه آصف الدوله را 120 هزار جلد نوشتهاند كه 200 صحاف در آن به كار ترميم و تجليد كتاب اشتغال داشتند .
آصف الدوله خود شعر مىگفت و در نظم اشعار فارسى وارد و مهارت داشت و « آصف » تخلّص مىكرد .
وى پس از 23 سال حكومت در سال 1212 قمرى برابر با 1797 ميلادى درگذشت كه در حسينيه امامباره « لكهنويه » به خاك سپرده شد . « 1 »
- * -
اى سرو سرفراز رياض رضاى حق * وى بر قضا رضا و رضا بر قضاى حق
مردانه در طريق حقايق زدى قدم * افراشتى بكوى حقيقت لواى حق
اى منشأ مظاهر انوار ذو الجلال * حق ثناى نعمت تو باشد ثناى حق
حق بود مستحق به ظهور حقايقت * زان شد رخ تو آينيهى حق نماى حق
خلق ار شوند جمله حسين اللهى سزاست * چون از قيام توست پرستش براى حق
از خلقت وجود نبى و على و آل * ذات تو بود مقصد و هم مدعاى حق
گفتا نبى حسين ز من است و من از حسين * هم اين بود به وصف تو از حق نداى حق
مقصود اصفيائى و محمود اتقيا * محبوب انبيائى و هم اولياى حق
طفل رهند موسى و عيسى و هم خليل * آنجا كه رتبهى تو بود در ولاى حق
سريست در مقام جلالت كه ذو الجلال * كامل نموده در تو جلال و جلاى حق
بنيان حق اگر چه به پا بود استوار * ليك از تو شد متين و مشيد بناى حق
ز اشراق وجه تست مشعشع فروغ شمس * اى در سپهر دين قمر اعتلاى حق
هامش
( 1 ) - دايرة المعارف بزرگ اسلامى .