مراسم عزا و سوگوارى بر امام حسين ( ع )
برگزارى مراسم عزادارى حسينى كه در قرن معاصر ، به شكل سنتى و با آدابى خاص از قبيل سينهزنى ، زنجيرزنى و برخى اوقات قمهزنى همراه گرديده است ، موجب موضعگيرىهاى متفاوت و گاه متضاد در ميان شاعران حسينى شده است . گروهى اين مراسم و اشك و ندبه براى حسين ( ع ) را براى زندهداشت ياد حضرت و ادامهى حركتش ضرورى مىشمارند و آن را ترغيب مىنمايند . درحالىكه گروهى ديگر آن را نوعى ريا ، مخالف با سنّت پيامبر ( ص ) و در مواردى موجب وهن و مخدوش گرديدن چهرهى مسلمين مىشمارند .
در اين دوره ، رمزگرايى به شعر راه مىيابد و رموز عاشورايى به عنوان نمادى آشنا براى همهى ادبا در سرفرازى و « اباء » به شمار مىآيد . بسيارى از شاعران معاصر نام حسين ( ع ) را به عنوان رمز مبارزه و الگوى سازشناپذيرى در شعر عرب جلوه مىكنند و هرجا شاعرى بناى گردنفرازى و سر خم نكردن در برابر ظلم دارد ، خود را به حسين ( ع ) منتسب مىنمايد و از سر حسين ( ع ) بر نيزه مىگويد . در حزن و مظلوميت نيز حسين ( ع ) نمادى جاودانه است . نمادى كه با مقاومت آميخته گرديده است . خون حسين ، نشان ماندگارى و سر بريدهى او نماد مقاومت حقطلبانه تا آخرين لحظه است .
در مناطقى از سرزمينهاى عرب كه شور حماسه و مبارزه شعلهورتر است ، رموز حسينى نيز در آثار شاعران تابندهتر و پر تلألؤتر جلوهگرى مىكند .
دورهى معاصر تنها دورهاى است كه شاعران با مذهب و مسالك مختلف در اين وادى قلم زدهاند ؛ از شاعران شيعى گرفته تا سنّى ، مسيحى و حتى كمونيست . آنچه همهى آنان را مجذوب حسين ( ع ) نموده است : آزادگى ، سازشناپذيرى و ظلم ستيزى آن حضرت مىباشد . آنها مسيرى را كه حسين ( ع ) ترسيم كرد بهترين راه مبارزان راه حق در سراسر جهان مىدانند .
ورود موضوعات جديد در شعر معاصر حسينى قابل توجه است . به گونهاىكه موضوعات وجدانى و تاريخى كه در گذشته عمدهى اين اشعار را به خود اختصاص داده بود تقليل مىيابد و موضوعات سياسى - اجتماعى همراه با تحولات روز ، شكوفا مىگردد . در اين زمان شعر حسينى با حوادث و نيازهاى روز مىتپد و از عمق درد و نياز مردم با آنها سخن مىگويد « 1 » .
هامش
( 1 ) - امام حسين ( ع ) در شعر معاصر عربى ؛ با تلخيص .