شيخ صالح تميمى
ابو سعيد ، شيخ صالح بن درويش بن على بن محمّد حسين بن زين العابدين كاظمى نجفى حلّى بغدادى معروف به شيخ صالح تميمى شاعر مشهور قرن سيزدهم هجرى كه در سال 1218 ه . ق در كاظميّه به دنيا آمده و به سال 1261 ( ه . ق ) در همان شهر وفات يافته و در آنجا دفن شده است .
ابو سعيد از شعراى شيعه در كاظمين بود . وى پس از مقدمات فنون ادب در اوائل عمر خويش پدرش را از دست داد و در سايهى جدّش شيخ على تربيت يافت و فنون شعر را از وى فراگرفت و نيز با وى به نجف هجرت نمود و به حوزهى درس علماى نجف منجمله سيد مهدى بحر العلوم ملحق گرديد و به جهت مشاعره با علامه بحر العلوم از اعضاى فعال « انجمن پنجشنبه » نجف گرديد . وى ترقى علمى و ادبى شايانى يافت و از بزرگان شعر و ادب به حساب آمد و حتى او را « ابو تمام قرن سيزدهم هجرى » مىخوانند .
ابو سعيد در سال 1241 هجرى از نجف به حلّه هجرت كرد . او علاوه بر شاعرى اطلاعات وسيعى در نسبشناسى و قصص عرب داشت و اشعار بسيارى از عصر جاهلى و اسلامى را از حفظ داشت .
شيخ صالح داراى مؤلفات بسيارى است . از مشهورترين آنها كتاب « شرك العقول فى غريب المنقول » كه تاريخى سندى است و حوادث ما بين سالهاى 1200 تا 1240 قمرى را كه شامل جنگها و حوادث عصر خويش است را نگاشته است . كتاب « الاخبار المستفادة من منادمة الشاهزاده » ، « درر النحور فى مدائح الملك منصور » ، « ديوان شعر » كه فرزندش شيخ كاظم تميمى تدوين و طبع كرده است .
وى اشعار بسيارى در مناقب امير المؤمنين على ( ع ) و رثاى ابى عبد اللّه سيد الشهداء سروده است كه از شهرت خاصى برخوردار است . قسمتى از اشعار وى را سيد محسن امين عاملى در اعيان الشيعه ضبط نموده است « 1 » .
* * *
1 - قساورة يوم القراع رماحهم * تكفلن أرزاق النّسور القشاعم
2 - مقلّدة عن عزمها بصوارم * لدى الروع أمضى من حدود الصوارم
3 - أشّد نزالا من ليوث ضراغم * و أجرى نوالا من بحور خضارم
4 - غدا ضاحكا هذا و ذا متبسّما * سرورا و ماثغر المنون بباسم
5 - و ما سمعت أذني من الناس ذاهبا * إلى الموت تعلوه مسرة قادم
6 - كأنهم يوم ( الطّفوف ) و للضبا * هنالك شغل شاغل بالجماجم « 2 »
1 - آنها در روز جنگ همانند شيرهايى بودند كه تيرهايشان رزق كركسهاى بزرگ را تأمين مىكرد .
2 - در هنگام جنگ ، عزم و ارادهاى را همانند شمشير به خود بسته بودند كه ( اين اراده ) از لبههاى شمشيرهايشان تيزتر و استوارتر بود .
هامش
( 1 ) - ادب الطف ؛ ج 7 ؛ ص 26 - 29 .
( 2 ) - همان ؛ ص 22 .