ابن الصيّفى
شهاب الدّين ابو الفوارس سعد بن محمّد تميمى ، فقيهى عالم و شاعرى اديب بود . گفتهاند كه او داناترين فرد نسبت به اشعار و اختلاف لغات عرب بوده است . او در ماه شعبان سال 574 ( ه . ق ) در بغداد وفات يافت و در مقابر قريش دفن شد . « 1 »
ابن صيفى اشعارى در رثاى حسين بن على ( ع ) سروده است .
ابن خلكان در مورد اين اشعار گفته است : « شيخ نصر اللّه مجلى كه از ثقات اهل سنت است گفت : على بن ابى طالب ( ع ) را در خواب ديدم و گفتم : اى امير مؤمنان وقتى شما مكّه را فتح كرديد ، گفتيد ، هركس وارد خانهى ابو سفيان شود ، در امان است . اما آل ابو سفيان در كربلا آنگونه جبران كردند و در كربلا و عاشورا بر حسين چه گذشت ؟
على ( ع ) فرمود : آيا اشعار ابن الصيّفى را نشنيدهاى ؟ گفتم : نه اى امير مؤمنان . سپس آن حضرت فرمود : پس بشنو ( و اشعار را خواند ) . چون صبح از خواب برخاستم به نزد ابن الصيّفى رفتم و خواب خود را گفتم . او فريادى زد و سخت گريست و مدهوش شد و با صداى بلند گريه سر داد و گفت كه اين شعر را همان شب سروده است . » « 2 »
* * *
1 - ملكنا فكان العفو منا سجيّة * بيوم به بطحاء مكة تفتح
2 - و حلّلتم قتل الأسارى و طالما * فككنا أسيرا منكم كاد يذبح
3 - فحسبكم هذا التفاوت بيننا * فكلّ إناء بالذي فيه ينضح « 3 »
1 - هنگامىكه ملك به دست ما افتاد ، روش ما عفو و بخشايش بود و چون شما به قدرت رسيديد ، خون ما را چون سيل جارى كرديد .
2 - و كشتن اسيران را حلال شمرديد ، در حالى كه ما اسيران شما را مىبخشيديم و آنها را آزاد مىكرديم .
3 - همينقدر تفاوت ميان ما و شما بس . آرى هرچه در ظرف باشد هما به بيرون مىتراود .
هامش
( 1 ) - ادب الطف ؛ ج 3 ، ص 209 .
( 2 ) - وفيات الاعيان ؛ ج 2 ، ص 364 و 365 .
( 3 ) - ادب الطف ؛ ج 3 ، ص 208 .