ناشى صغير
ابو الحسن على بن عبد اللّه بن وصيف ، ناشى صغير « 1 » بغدادى به سال 271 ه . ق . متولّد شد . وى در دورهى خلفاى عباسى ( مقتدر ، قاهر ، راضى ) مىزيسته است و يكى از صاحبنظران علم كلام و فقه و حديث و علم و ادب بوده است . همچنين از شعراى نامدارى است كه بىپروا از خاندان رسول اللّه ( ص ) دفاع مىكرد و به شاعر اهل بيت موصوف و معروف گرديد و مورد قبول و تقدير اهل بيت بوده است . به نقل از مؤلف معجم الادباء : « مردى كه خود را سفير فاطمه ( س ) مىدانست گردآلود و عصازنان آمد و گفت : « احمد مزوّق » نوحهخوان را به من نشان دهيد . سپس به احمد گفت : من فاطمه ( س ) را در خواب ديدم كه فرمود : « به بغداد برو و به احمد بگو كه شعر ناشى را بخوان و بر فرزندم نوحهسرايى كن . » ناشى در آن مجلس حضور داشت بعد از اين سخنان تا ظهر همراه احمد و ديگران با قصيدهى « بنى احمد قلبى . . . » به نوحهسرايى پرداختند . « 2 » »
ناشى از اكابر و نوابغ و متكلّمين شيعه و مشاهير شعراى طراز اول قرن چهارم هجرى است و شيخ مفيد و ابو بكر خوارزمى و متنبّى و ابن فارس لغوى از شاگردان او بوده و از او روايت كردهاند .
علامه سماوى اشعار ناشى را در مدح و ثناى خاندان نبوّت يكجا گرد آورده كه از 300 بيت متجاوز است .
ناشى علاوه بر تصانيف بسيارى كه به دو منسوبست كتابى در امامت و كتابى نيز در علم كلام دارد .
وفات ناشى در پنجم ماه صفر سال 365 هجرى در بغداد واقع شد . او را در مقابر قريش دفن كردند . « 3 » اما به سال 443 هجرى قبرش را شكافتند و استخوانهايش را آتش زدند . « 4 »
- * -
1 - بنى أحمد قلبى لكم يتقطّع * به مثل مصابى فيكم ليس يسمع
2 - فما بقعة فى الأرض شرقا و مغربا * و ليس لكم فيها قتيل و مصرع
3 - ظلمتم و قتّلتم و قسّم فيئكم * و ضاقت بكم أرض فلم يحم موضع
4 - جسوم على البوغاء ترمى و أرؤس * على أرؤس اللدن الذوابل ترفع
5 - توارون لم تأو فراشا جنوبكم * و يسلمنى طيب الهجوع فأهجع
6 - عجب لكم تفنون قتلا بسيفكم * و يسطو عليكم من لكم كان يخضع
7 - كأنّ رسول اللّه أوصى بقتلكم * و أجسامكم فى كلّ أرض توزّع « 5 »
1 - اى زادگان احمد مختار ! جگرم در ماتم شما از هم گسيخت ، كس نشنيد آنچه در اين ماتم بر دل من رسيد .
2 - هيچ بقعه و ديارى در شرق و غرب عالم نيست جز اينكه در آنجا شهيد و مقتولى به خاك كردهايد .
3 - ستم كردند ، شما را از دم تيغ گذراندند ، حقوق شما را صاحب شده بين خود قسمت كردند ، تا آنجاكه جهان بر شما
هامش
( 1 ) - ناشى صغير : نوپرداز كوچك .
( 2 ) - معجم الادباء ؛ ج 13 ، ص 293 .
( 3 ) - مجالس المؤمنين ؛ ص 230 . تنقيح المقال ؛ ج 2 ، ص 212 . ادب الطف ؛ ج 2 ، ص 105 و 106 .
( 4 ) - معالم العلماء ؛ ص 136 .
( 5 ) - الغدير ؛ ج 4 ، ص 31 . ادب الطف ؛ ج 2 ، ص 102 .