4 - أبو فضاله عبيد اللّه بن كعب بن مالك انصارى از تابعين أولية ، ( متوفى در 97 يا 98 هجرى قمري ) . زهرى وابن إسحاق ( با واسطهء مجهول ) از أو نقل خبر كردهاند وابن إسحاق وى را از بزرگان علماى أنصار به شمار آورده . بنابر آنچه از قول طبري ( تاريخ ) برمىآيد أو صاحب كتاب كوچكى در مغازى بوده است .
5 - أبو عمرو عامر بن شراحيل شعبى ، متولد در كوفه به سال 19 ومتوفى به سال 103 هجرى قمري . از علماى فقه وحديث وصاحب آثاري در مغازى وتاريخ بوده است .
6 - أبان بن عثمان بن عفّان ( 22 - 105 ه ق ) عامل عبد الملك بن مروان خليفه در مدينه از سال 75 تا 83 . از فقهاى معروف آن شهر كه به امر سليمان بن عبد الملك كتابي در مغازى تأليف نمود . اين كتاب به امر عبد الملك سوزانيده شد واز آن چيزى در دست نيست « 1 » .
7 - عروة بن الزّبير بن العوّام يكى از فقهاى هفتگانهء مدينه « 2 » ، متولد بين سالهاى 23 تا 29 ومتوفى ميان سالهاى 91 تا 99 ه ق ، كه به دعوت عبد الملك ابن مروان مطالبى دربارهء وقايع زمان پيغمبر نوشته ، ودر سه مورد به وجود آن نوشته در تاريخ طبري : 1 - 1284 ، 1634 ، 1770 ) تصريح شده است .
8 - شرحبيل بن سعيد « 3 » از نويسندگان اوليهء مغازى ، متوفى به سال 123 ه ق در سن صد سالگى . أو را در مغازى صاحب نظر واطلاع كافى مىدانستهاند .
9 - أبو محمد قاسم بن محمد بن أبي بكر الصّديق ، متولد 37 ومتوفى به سال 107 هجرى قمري ، از علماى بزرگ مدينه . شعبى وزهرى از راويان أو به شمار آمدهاند . از آنچه طبري از آثار وى نقل كرده است ، معلوم مىشود كه أو داراى نوشتههاى در مغازى بوده است .
10 - أبو عمرو عاصم بن عمر بن قتادة المدني « 4 » ، متوفى به سال 120 ه ق ، از تابعين أولية است كه از صحابه نقل حديث كرده واز علماى مشهور علم مغازى بوده است . أو به امر عمر بن عبد العزيز در جامع دمشق مأمور به روايت مغازى ومناقب صحابه شده بود . محمد بن إسحاق يكى از راويان أو به شمار مىرود .
11 - محمد بن مسلم بن عبيد الله بن شهاب الزّهرى « 5 » ، متولد به سال 51 ومتوفى در رمضان 124 ه ق ، از معاريف علماى حديث كه روايات أو در كليهء مجموعههاى خبر وحديث ومآخذ ديگر ضبط شده ومستند صاحبان مغازى است .
12 - أبو إسحاق عمرو بن عبد اللّه السّبيعى همداني ساكن كوفه ، متولد به سال 32 ومتوفى به
هامش
( 1 ) . دربارهء كتاب مغازى ابان - زبير بن بكار ( متوفى در 256 ه ق ) اخبار الموفقيات ، بغداد ، مطبعة العاني ، 1972 ، ص 332 و 333 . براي شرح حال أو - مقدمهء سيره ، ص 9 .
( 2 ) . براي شرح حال أو - مقدمهء سيره ، ص 8 .
( 3 ) . همان كتاب ، ص 9 .
( 4 ) . همان كتاب ، ص 10 .
( 5 ) . همان كتاب ، ص 8 .