العالمين » ؛ واز أئمة عليهم السّلام منقول است كه : آل إبراهيم آل محمد عليهم السّلاماند « 1 » .
وأيضا طبرسى گفته است كه : واجب است كه آن جماعتى كه خدا ايشان را برگزيده است مطهر ومعصوم ومنزّه باشند از قبايح ، زيرا كه خدا اختيار نمىكند وبرنمىگزيند مگر كسى را كه چنين باشد وظاهرش مثل باطنش باشد در طهارت وعصمت ، پس بنابراين اصطفا مخصوص كسى خواهد بود كه معصوم باشد از آل إبراهيم وآل عمران خواه پيغمبر باشد وخواه امام .
ذُرِّيَّةً
يعنى أولاد واعقابى چندند ،
بَعْضُها مِنْ بَعْضٍ
« كه بعضي از ايشان از بعضي ديگرند » يعنى يارى يكديگر مىكنند در دين ، يا از نسل يكديگرند زيرا كه ذرّيّهء آدمند پس ذرّيّهء نوح پس ذرّيّهء إبراهيم ؛ چنانچه از حضرت صادق عليه السّلام منقول است كه فرموده است : آنها كه خدا ايشان را برگزيده است بعضي از نسل بعضىاند . تمام شد كلام طبرسى « 2 » .
وعلي بن إبراهيم در تفسير گفته است كه : عالم - يعنى امام موسى كاظم عليه السّلام - فرمود كه : آية چنين نازل شده : « وآل إبراهيم وآل عمران وآل محمد على العالمين » ، پس آل محمد را از قرآن انداختند « 3 » .
وشيخ طوسي در مجالس به سند معتبر از إبراهيم بن عبد الصمد روايت كرده كه گفت :
شنيدم از حضرت صادق عليه السّلام كه اين آية را چنين مىخواند « ان اللّه اصطفى آدم ونوحا وآل إبراهيم وآل محمد على العالمين » وفرمود : چنين نازل شده « 4 » .
ودر كتاب تأويل الآيات از حضرت باقر عليه السّلام روايت كرده كه رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم فرمود :
چيست حال جماعتى كه چون آل إبراهيم وآل عمران را ياد مىكنند شاد مىشوند وچون آل محمد را ياد مىكنند دلهاى ايشان منقبض مىشود ؟ سوگند ياد مىكنم به آن خدائى كه جان محمد در دست قدرت اوست كه اگر يكى از آنها به قيامت بيايد با عمل هفتاد پيغمبر
هامش
( 1 ) . مجمع البيان 1 / 433 ؛ تفسير تبيان 2 / 441 .
( 2 ) . مجمع البيان 1 / 433 .
( 3 ) . تفسير قمى 1 / 100 .
( 4 ) . امالى شيخ طوسي 300 .