فصل پنجم در بيان آنكه برگزيدهء بندگان وآل إبراهيم ، أئمة عليهم السّلاماند
ودر اين باب چند آية است آيهء أول - آنكه حق تعالى مىفرمايد
ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّهِ ذلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ . جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها
« 1 » تا آخر آية ، يعنى : « پس به ميراث داديم كتاب را » كه قرآن باشد يا تورات يا مطلق كتابهاى الهى را ،
الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا
« به آنها كه برگزيدهايم از بندگان خود » ، بعضي گفتهاند كه اين برگزيدهها پيغمبرانند ؛ وبعضي گفتهاند كه علماى امّت محمد صلّى اللّه عليه وآله وسلّماند ؛ وأحاديث بسيار خواهد آمد كه اين مخصوص أهل بيت است ،
فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ
« پس بعضي از ايشان ستمكنندهاند مر نفس خود را » ، اختلاف كردهاند مفسران در مرجع ضمير « منهم » ، سيّد مرتضى رضى اللّه عنه وجماعتى از مفسران گفتهاند كه ضمير راجع است به عباد ، يعنى : بعضي از بندگان ما ستمكنندهاند بر نفس خود ؛ وبعضي گفتهاند كه راجع است به برگزيدگان ،
وَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ
« وبعضي از ايشان ميانه رواند » ،
وَمِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّهِ
« وبعضي از ايشان پيشىگيرندهاند به خيرات ونيكيها به توفيق خدا » ،
ذلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ
« اين است آن فضيلت بزرگ » . باز اختلاف كردهاند مفسران در أحوال اين سه فرقه كه در آية مذكور شده : بعضي گفتهاند همه
هامش
( 1 ) . سورهء فاطر : 32 و 33 .