مسلمانان طلب كنند كه فدك را به فاطمه بگذارند ؟ آيا مسلمانان در اين باب مضايقه مىكردند ؟ « 1 » .
برگشتيم به روايت شيخ طبرسى ، روايت كرده است كه : چون مسلمانان يافتند كه حضرت از گرفتن فدا كراهت دارد ، سعد بن معاذ گفت : يا رسول اللّه ! اين أول جنگى است كه ما با كافران كرديم اگر ايشان را بكشيم بهتر است از آنكه فدا بگيريم . عمر گفت : يا رسول اللّه ! اينها تكذيب تو كردند وتو را از مكة بيرون كردند ، اينها را گردن بزن وعلى را بفرما كه عقيل را گردن بزند ومرا بفرما تا فلان را گردن بزنم « 2 » .
مؤلف گويد : اين ملعون در اين سخن غرضى بغير اين نداشت كه شايد برادر أمير المؤمنين عليه السّلام كشته شود با آنكه حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم در أول جنگ فرمود كه هيچكس از بني هاشم را مكشيد كه ايشان به رضاى خود به اين جنگ نيامدهاند ، واين عجب است كه اين شجاعت چگونه بعد از بستن دست أسيران در أو بهم رسيد ودر اثناى جنگ چرا يك كس را نكشت .
به اتفاق راويان خاصه وعامه مجملا در ميان صحابه در اين باب اختلاف شد تا آنكه به فدا گرفتن قرار يافت چنانكه گذشت « 3 » .
واز حضرت امام محمد باقر عليه السّلام منقول است كه در روز بدر فداى هر مرد از مشركان چهل اوقيه طلا بود كه هر اوقيه چهل مثقال طلا بود بغير از عباس كه از أو صد اوقيه گرفته شد چنانكه گذشت « 4 » .
واز عباس مروى است كه گفت : به عوض آنچه از من گرفته شد خدا آن قدر به من داد كه الحال بيست غلام دارم كه براي من تجارت مىكنند كه كمتر مايهء ايشان بيست هزار درهم
هامش
( 1 ) . شرح نهج البلاغة ابن أبي الحديد 14 / 190 - 191 .
( 2 ) . مجمع البيان 2 / 559 .
( 3 ) . رجوع شود به مجمع البيان 2 / 559 وصحيح مسلم 3 / 1358 وتاريخ طبري 2 / 46 والبداية والنهاية 3 / 297 ودلائل النبوة 3 / 137 - 141 .
( 4 ) . مجمع البيان 2 / 559 .