خود را بر دوش من مىگذارند ، وچنين نوشته بودى كه اينها باعث سستى سلطنت خدا مىشود وذليل مىگرداند آن را ، پس بدان كه ذليل شدن در أطاعت الهى محبوبتر است بسوى من از عزيز بودن در معصيت خدا ، وتو خود مىدانى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم تأليف دلهاى مردم مىنمود وبه ايشان نزديكى مىجست ومردم بسوى أو تقرّب مىجستند ونزديك أو مىنشستند با جلالت نبوت أو وپادشاهى أو تا آنكه گويا يكى از ايشان بود از بسيارى نزديكى كه به ايشان مىنمود ، وبتحقيق كه طعام ناگوار مىخورد وجامههاى كهنه مىپوشيد وهمهء مردمان نزد أو از قرشي ايشان وعربى ايشان وسفيد وسياه ايشان نزد أو در دين مساوى بودند ، وگواهى مىدهم كه از آن حضرت شنيدم كه فرمود : هر كه والى شود بر هفت نفر از مسلمانان بعد از من پس عدالت نكند در ميان ايشان چون حق تعالى را ملاقاة نمايد بر أو غضبناك باشد ، پس آرزو مىكنم اى عمر كه به سلامت بر هم از امارت مداين وچنان باشم كه تو گفتى از ذليل گردانيدن نفس خود وخدمت فرمودن آن در مصالح مسلمانان ، پس چگونه خواهد بود اى عمر حال كسى كه خود را والى جميع امّت گرداند بعد از رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم ، بدرستى كه حق تعالى مىفرمايد
تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَلا فَساداً وَالْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ
« 1 » يعنى : « اين خانهء آخرت است منزل مىگردانيم آن را براي كساني كه نمىخواهند بلندى را در زمين ونه فساد فسادكردنى ، وعاقبت نيكو براي پرهيزكاران است » ، وبدان بدرستى كه من متوجه نشدم سياست وحكومت ايشان را وجارى نمىگردانم حدود الهى را در ميان ايشان مگر به ارشاد وراهنمايى دانايى ، پس راه مىروم در ميانهء ايشان به طريق رفتار أو وسلوك مىكنم در ميان ايشان به سيرت أو ومىدانم كه اگر حق تعالى خير اين امّت را مىخواست وارادهء الهى متعلق به صلاح ورشد ايشان شده بود هرآينه والى مىگردانيد بر ايشان بهتر وداناتر ايشان را ، واگر اين امّت از خداوند عالميان ترسان مىبودند ومتابعت قول پيغمبر خود مىنمودند وبه حق دانا مىبودند تو را أمير المؤمنين نمىناميدند ، پس هر حكمي كه
هامش
( 1 ) . سورهء قصص : 83 .