پس جبرئيل عليه السّلام بر آن حضرت نازل شد واين آيات را آورد وآن رازي كه خدا فرموده اين راز بود ؛ وآنچه خدا پيغمبرش را بر آن مطلع گردانيد افشاى اين راز وارادهء قتل آن جناب بود كه ايشان بر آن عازم شده بودند ؛ وآنچه حق تعالى فرموده كه حضرت بعضي را اظهار نمود وبعضي را اعراض فرمود واظهار ننمود مراد آن است كه آن جناب حفصة را گفت كه چرا آن رازي را كه به تو سپردم افشا كردى واز لعنت خدا ورسول وملائكة نترسيدى ؛ وآنچه اراده كرده بودند از قتل آن حضرت حق تعالى أو را بر آن مطلع گردانيده بود به ايشان اظهار ننمود ، پس حق تعالى در مقام معاتبهء ايشان واتمام حجّت بر ايشان فرستاد
إِنْ تَتُوبا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُما وَإِنْ تَظاهَرا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلاهُ وَجِبْرِيلُ وَصالِحُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمَلائِكَةُ بَعْدَ ذلِكَ ظَهِيرٌ . عَسى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبْدِلَهُ أَزْواجاً خَيْراً مِنْكُنَّ مُسْلِماتٍ مُؤْمِناتٍ قانِتاتٍ تائِباتٍ عابِداتٍ سائِحاتٍ ثَيِّباتٍ وَأَبْكاراً
« 1 » يعنى : « اگر توبه كنيد - اى عايشه وحفصة - بسوى خدا از آنچه كرديد بتحقيق كه ميل كرد دلهاى شما بسوى كفر وضلالت ، واگر معاونت يكديگر نماييد بر آزار آن حضرت پس بدرستى كه خدا ياور ومددكار پيغمبران است وجبرئيل وشايستهء مؤمنان - كه به اتّفاق خاصّه وعامّه أمير المؤمنين است « 2 » - مددكار اويند وتمام ملائكة بعد از اين ياور اويند ، شايد پروردگار أو اگر طلاق دهد شما را آنكه بدل شما به أو عطا كند زنانى چند بهتر از شماها كه مسلمانان باشند وايمانآورندگان باشند ونمازگزارندگان وفرمانبرداران باشند وتوبهكنندگان وعبادت كنندگان وروزهداران باشند ، وبعضي شوهر ديدگان وبعضي دختران باكره باشند » .
پس حق تعالى براي دفع استبعاد جاهلان كه نگويند كه چون تواند بود كه زنان پيغمبر كافر ومنافق باشند مثلي براي ايشان بيان فرمود وكفر ايشان را در آن مثل بر هر عاقل هويدا گردانيد چنانكه بعد از اين آيات فرموده است كه
ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ كَفَرُوا امْرَأَتَ
هامش
( 1 ) . سورهء تحريم : 4 و 5 .
( 2 ) . تفسير فرات كوفي 489 - 491 ؛ طرائف 99 ؛ تأويل الآيات الظاهرة 2 / 698 و 699 ؛ تفسير حبرى 324 ؛ مناقب ابن المغازلي 235 ؛ كفاية الطالب 137 ؛ شواهد التنزيل 2 / 341 - 352 .