تَرَدَّى
« 1 » يعنى : « واما آن كسى كه بخل ورزد به مال خود وخود را بىنياز داند از ثواب خدا وتكذيب نمايد به ثواب نيكويى خدا پس بزودى مهيا مىگردانيم أو را براي امرى كه موجب شدت عذاب آخرت باشد ونفع نمىبخشد أو را مال أو در وقتي كه در قبر يا در جهنم درافتد » ، ودر آخر سوره حق تعالى أبو الدحداح را پرهيزكارتر ناميده ومدح كرده است أو را وآن انصارى را شقىتر ناميده ووعدهء جهنم براي أو كرده « 2 » .
ودر قرب الإسناد همين مضمون را به سند صحيح از حضرت امام رضا عليه السّلام روايت كرده است ، ودر آن روايت مذكور است كه أبو الدحداح باغ خرماستانى داد وآن درخت خرما را خريد « 3 » .
وشيخ طبرسى سبب نزول اين سوره را چنين روايت كرده است كه : مردى درخت خرمايى داشت در خانهء خود كه شاخ آن درخت به خانهء همسايهء أو ميل كرده بود وآن همسايه مرد فقير عيال بارى بود ، پس چون آن مرد مىآمد وبر درخت خرما بالا مىرفت كه خرماى خود را بچيند خرماها از آن درخت به خانهء همسايه مىريخت وعيال آن مرد فقير آن خرماها را برمىچيدند وصاحب درخت فرود مىآمد وخرماها را از دست ايشان مىگرفت ، واگر در دهان گذاشته بودند انگشت در دهان ايشان مىكرد وخرما را از دهان ايشان بيرون مىآورد ، پس آن فقير شكايت آن مرد را به خدمت حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم آورد ، پس حضرت آن فقير را گفت كه : برو ، وصاحب درخت را طلبيد وفرمود : آن درخت خرمايى كه شاخش در خانهء آن مرد فقير است به من بده تا من در بهشت درخت خرمايى به تو عطا كنم .
پس آن بدبخت گفت كه : من درخت خرما بسيار دارم وميوهء هيچيك را مثل اين
هامش
( 1 ) . سورهء ليل : 8 - 11 .
( 2 ) . تفسير قمى 2 / 425 - 426 .
( 3 ) . قرب الإسناد 355 - 356 .