پس حضرت بر ناقهء عضباى خود سوار شد وحمد وثناى الهى بجاى آورد وفرمود :
اى گروه مردمان ! هر خونى كه در جاهليت ريخته شد آن هدر است وبازخواستى ندارد ، وأول خونى را كه هدر مىگردانم خون حارث بن ربيعة بن حارث است وأو شير خورده بود در قبيلهء بنى هذيل وقبيلهء بنو ليث أو را كشته بودند يا بر عكس ، وبه اين سبب هميشه در ميان اين دو قبيله كشش ونزاع بود ؛ وهر سودى كه در جاهليت قرار داده بودند همه باطل است ، وأول سودى را كه بر طرف مىكنم سودهاى عباس بن عبد المطلب است كه از مردم مىطلبيد .
أيها الناس ! بدرستى كه زمانه گرديد پس امروز موافق شده است با آن روزى كه حق تعالى آسمان وزمين را خلق كرد وماه وسال را مقرر فرمود ، وبدرستى كه عدد ماهها دوازده بود در روزى كه خلق كرد خداوند عالميان آسمانها وزمين را ، واز آن دوازده ماه چهار ماه حرام است كه حرمت آنها را رعايت بايد كرد ومقاتله در آنها نبايد كرد ، وآن چهار ماه يكى رجب است - كه آن را مضر مىگفتند وميان جمادى وشعبان است - وماه ذىقعده وذيحجه ومحرم است ، پس ستم مكنيد در باب اين ماهها بر نفسهاى خود ، بدرستى كه نسي - يعنى پس انداختن ماههاى حرام از ما هي به ما هي - زيادتى است در كفر كه ما هي را در يك سال حلال مىگردانند ودر سال ديگر همان ماه را حرام مىگردانند وبه گمان خود موافق مىگردانند با عددي كه خدا حرام گردانيده است ، پس عادت ايشان چنين بود كه در سالى محرم را حرام مىگردانيدند وصفر را حلال مىگردانيدند ودر سال ديگر صفر را حرام مىگردانيدند ومحرم را حلال مىگردانيدند ، ودر هر سال به خواهش خود ماههاى حرام را در ما هي چند مقرر مىكردند تا آنكه در سال حجة الوداع موافق شده بود به آنچه خداوند عالميان مقرر فرموده وماههاى حرام به جاهاى خود قرار گرفته بود .
أيها الناس ! شيطان نااميد شد از آنكه أو پرستيده شود در بلاد شما تا روز قيامت وراضى شده است از شما به گناهان ديگر كه غير شرك است .
أيها الناس ! هر كه نزد أو أمانتي باشد پس رد كند أو را بسوى آن كسى كه أو را امين گردانيده است .
حياة القلوب ( فارسي ) — صفحة 1380
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٣٨٠