پس حضرت سر تراشيد ودر همان روز متوجه طواف خانهء كعبه گرديد وطواف وسعى را بجا آورد وباز به منى معاودت فرمود ودر منى توقف نمود تا روز سيزدهم كه آخر أيام تشريق است ، ودر آن روز رمى هر سه جمره نمود وبار كرد ومتوجه مكة گرديد ، وچون به ابطح رسيد عايشه گفت : يا رسول اللّه ! ساير زنان تو حج وعمره كنند ومن حج تنها بكنم ؟ ! پس حضرت در ابطح نزول فرمود وعبد الرحمن برادر أو را با أو فرستاد وأو را به تنعيم برد واحرام به عمره بست ، پس آمد وطواف خانهء كعبه كرد ودو ركعت نماز طواف نزد مقام إبراهيم عليه السّلام بجا آورد وسعى ميان صفا ومروه بجا آورد وبه خدمت حضرت آمد ، ودر همان روز بار كرد وداخل مسجد الحرام نشد وطواف خانهء كعبه نكرد ودر وقت داخل شدن از جانب بالاى مكة داخل شد از عقبهء مدنيين ودر وقت رفتن از جانب پائين مكة بيرون رفت از عقبهء ذي طوى « 1 » .
وأيضا به سند معتبر از حضرت امام محمد تقي عليه السّلام روايت كرده است كه در روز نحر در منى طوايف مسلمانان به خدمت حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم آمدند پس بعضي گفتند : يا رسول اللّه ! ذبح كرديم پيش از آنكه رمى جمره كنيم ؛ وبعضي گفتند : سر تراشيديم پيش از آنكه ذبح كنيم ، ونماند چيزى ايشان را كه سزاوار باشد كه پيش بكنند مگر آنكه بعد كرده بودند ، ونبود چيزى كه بايست بعد بكنند مگر آنكه بعضي پيش كرده بودند ؛ پس حضرت در جواب مىفرمود : باكى نيست باكى نيست « 2 » ؛ چون به ناداني كرده بودند .
ودر كتاب خصال منقول است كه : در حجة الوداع سورهء
إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ
« 3 » بر رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم نازل شد در روز دوم أيام تشريق ، پس حضرت دانست از نزول آن سوره كه اين حج آخر است وچون دلالت مىكرد آن سوره بر آنكه آن حضرت دين را رواج داد واز كار مردم فارغ شد ، وامر نمود حق تعالى أو را كه متوجه تسبيح واستغفار گردد از براي خود .
هامش
( 1 ) . رجوع شود به كافى 4 / 245 - 250 .
( 2 ) . كافى 4 / 504 ؛ تهذيب الأحكام 5 / 236 ؛ استبصار 2 / 284 .
( 3 ) . سورهء نصر : 1 .