جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَيُكَفِّرَ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَكانَ ذلِكَ عِنْدَ اللَّهِ فَوْزاً عَظِيماً
« تا داخل گرداند مردان مؤمن وزنان مؤمنه را بهشتى چند كه جارى مىشود از زير منازل ودرختان آنها نهرها جاودانند در آنها وبيامرزد از ايشان بديهاى ايشان را وهست اين وعده مر ايشان را نزد خدا رستگارى عظيم » ؛
وَيُعَذِّبَ الْمُنافِقِينَ وَالْمُنافِقاتِ وَالْمُشْرِكِينَ وَالْمُشْرِكاتِ الظَّانِّينَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ عَلَيْهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَلَعَنَهُمْ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَساءَتْ مَصِيراً
« 1 » « وتا عذاب كند مردان وزنان منافق را - از أهل مدينه - ومردان وزنان مشرك را - از أهل مكة - كه گمانبرندگانند به خدا گمان بد وبر اين گمانبرندگان است گردش بد يعنى ايشان منكوب ومغلوب خواهند شد ، وغضب خدا بر ايشان ولعنت كرد ايشان را ومهيا كرد براي ايشان جهنم را وبد محل بازگشتى است جهنم » .
علي بن إبراهيم گفته است كه : اينها آن جماعتند كه انكار صلح كردند ومتهم كردند حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم را در اين باب « 2 » .
وأكثر گفتهاند كه در باب آن گروه اعراب نازل شد كه حضرت از ايشان مدد طلبيد در هنگام رفتن بسوى مكة وايشان قبول نكردند وگفتند : حضرت از اين سفر برنخواهد گشت چنانكه گذشت « 3 » .
علي بن إبراهيم روايت كرده است كه : نازل شد در بيعت رضوان اين آية
لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ
« 4 » « بتحقيق كه خشنود گشت خدا از مؤمنان در هنگامى كه بيعت كردند با تو در زير درخت خار » وحضرت در بيعت بر ايشان شرط گرفت كه بعد از اين ، كارى كه حضرت بكند انكار نكنند ، وآنچه امر فرمايد مخالفت نكنند ؛ پس بعد از فرستادن آيهء رضوان اين آية را فرستاد
إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما
هامش
( 1 ) . سورهء فتح : 1 - 6 .
( 2 ) . تفسير قمى 2 / 312 - 315 .
( 3 ) . رجوع شود به تفسير قمى 2 / 310 وتفسير الوسيط 4 / 136 وتفسير بغوى 4 / 190 .
( 4 ) . سورهء فتح : 18 .