وساير صحابه ترجيح مىدادند در بردن نام ايشان به بدى همه كس تقيه مىكردند ؛ واز اين غريبتر آن است كه در اينجا دعوى كرده است كه اتفاق كردهاند راويان كه أبو بكر نگريخت با آنكه در جوابهاى شيخ خود أبو جعفر إسكافي كه از شبهههاى جاحظ گفته است در فضل اسلام أبو بكر بر اسلام أمير المؤمنين عليه السّلام ذكر كرده است كه جاحظ گفته است كه أبو بكر با پيغمبر صلّى اللّه عليه وآله وسلّم در جنگ أحد ثابت ماند چنانكه على ثابت ماند ، بعد از آن گفته است كه : شيخ ما أبو جعفر جواب گفته است : اما ثبات أبو بكر در روز أحد پس أكثر مورخان وأرباب سير انكار كردهاند وجمهور ايشان روايت كردهاند كه با حضرت نماند در آن روز بغير علي عليه السّلام وطلحه وزبير وأبو دجانة « 1 » .
واز ابن عباس روايت كردهاند كه : عبد اللّه بن مسعود نيز ماند ؛ وبعضي گفتهاند مقداد بن عمرو نيز ماند . ويحيى بن سلمة بن كهيل روايت كرده است كه : من از پدرم پرسيدم چند نفر در روز أحد با حضرت رسول ماندند ، هر كس دعوى مىكند كه من ماندم ؟ پدرم گفت :
دو كس ماندند ، على وأبو دجانة « 2 » .
پس معلوم شد كه اتفاق روايت ايشان نيز غلط است ، بلكه أكثر ايشان أبو بكر وعمر وعثمان هر سه را از گريختگان مىدانند .
هامش
( 1 ) . شرح نهج البلاغة ابن أبي الحديد 13 / 293 . ونيز رجوع شود به المعيار والموازنة 89 - 94 .
( 2 ) . شرح نهج البلاغة ابن أبي الحديد 13 / 293 .