وبدان كه مشهور ميان مفسران ومورخان آن است كه جنگ أحد در ماه شوال سال سوم هجرت واقع شد « 1 » .
به روايت شيخ طبرسى وابن شهرآشوب وأكثر محدثان شيعه ، نزول قريش به أحد در چهار شنبه دوازدهم ماه شد ، وحضرت در روز جمعه چهاردهم در أحد نزول اجلال فرمود ودر روز شنبه پانزدهم قتال واقع شد « 2 » ؛ وبعضي گفتهاند : در روز پنجشنبه پنجم شوال قريش به أحد رسيدند وجنگ در روز شنبه هفتم واقع شد « 3 » .
ولشكر كفار موافق مشهور سه هزار نفر بودند ، وبعضي زيادة نيز گفتهاند ، وبعضي دو هزار نفر گفتهاند ، وبعضي گفتهاند دو هزار نفر ايشان أسب سوار بودند وهفتصد نفر زرهپوش در ميان ايشان بود وسه هزار شتر همراه آورده بودند « 4 » ؛ أصحاب آن جناب به روايتي هزار نفر بودند ، وبه روايتي هفتصد نفر « 5 » .
واز حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام منقول است كه : لشكر آن جناب ششصد نفر بودند « 6 » .
وبه روايت علي بن إبراهيم : عبد اللّه بن ابىّ با سيصد منافق از لشكر حضرت جدا شد وبسوى مدينه برگشت « 7 » .
مؤلف گويد : دور نيست كه ششصد يا هفتصد بعد از برگشتن آن منافقان باشد ، پس روايات متقارب مىشوند .
هامش
( 1 ) . مجمع البيان 1 / 497 ؛ سيرهء ابن إسحاق 324 ؛ تاريخ طبري 2 / 62 ؛ المنتظم 3 / 161 ؛ تاريخ أبى الفداء 1 / 191 .
( 2 ) . مجمع البيان 1 / 497 ؛ تاريخ طبري 2 / 59 .
( 3 ) . مغازى 1 / 208 .
( 4 ) . رجوع شود به مغازى 1 / 208 وشرح نهج البلاغة ابن أبي الحديد 14 / 217 وإعلام الورى 80 . ودر اين مصادر وديگر مصادرى كه ديده شدند تعداد دو هزار نفر أسب سوار يافت نشد ، ولى در مناقب ابن شهرآشوب 1 / 242 تعداد دويست نفر أسب سوار مذكور شده است .
( 5 ) . سيرهء ابن هشام 3 / 63 و 65 ؛ دلائل النبوة 3 / 220 و 221 ؛ مناقب ابن شهرآشوب 1 / 243 .
( 6 ) . كافى 5 / 46 .
( 7 ) . تفسير قمى 1 / 122 .