و در بعضى چنين ظهور دارد كه متولّى عقد عبّاس بوده .
و از بعضى فهميده مىشود كه اين ازدواج به اختيار واقع شده .
و از بعضى برمىآيد كه به اجبار بوده .
و در بعضى از آنها است كهام كلثوم از عمر فرزندى زيد نام آورده .
و بعضى حاكى است كه از زيد بن عمر عقب باقى بوده .
و بعضى دلالت دارد كه زيد بن عمر كشته شده و از او فرزندى باقى نمانده .
و از بعضى تصريح به اين شده زيد با مادرش هر دو با هم مردند .
و بعضى گفتهاند كه مادرش حيات داشته بعد از مردن او .
و بعضى گفتهاند كه عمر مهر آن مخدّره را چهل هزار درهم قرار داده .
و بعضى چهار هزار درهم گفته .
و بعضى پانصد درهم گفتهاند .
و اين همه اختلاف سبب بطلان حديث است .
پس فرموده است : با اين همه اختلاف مىگوئيم : صحّت وقوع ازدواج به دو وجه با مذهب شيعه منافاتى ندارد :
اول آنكه : صحّت ازدواج بنابر ظاهر اسلام است به گفتن شهادتين و نماز گزاردن بسوى كعبه ، و اقرار كردن به شريعت اسلام هر چند مسلمان باشد ، ولى شيعهء امامى نباشد ؛ زيرا كه ازدواج با مسلمان غير شيعهء امامى كراهت دارد امّا ازدواج با او صحيح و مشروع است .
دوم آنكه : هرگاه موضوعى پيش بيايد كه ضرورت ايجاب كند كه با گمراهان يا غير مسلمان ازدواج واقع شود چنانچه امير مؤمنان براى حفظ جان خود و شيعيان برحسب تكليف ظاهرى مضطر به ازدواج كردن با آن مرد بود ؛ زيرا برحسب ظاهر آن حضرت را تهديد كرده و ترسانيده بود ، و آن حضرت باطنا
جنة العاصمة ( فارسي ) — صفحة 650
مساهمون: سيد حسن مير جهانى طباطبائى
ص٦٥٠