بعلاوه كتابهاى اخبار شيعه بر اثر تاخت و تازها و جنگها و غارتهائى كه مكرّر در ايران روى داده بود ، و محدوديتهائى كه شيعيان پيش از ظهور صفويه داشتند ، نوعا از ميان رفته و آنها كه باقى مانده بود چندان در دسترس نبود . به همين جهات شيعه از نظر حديث و اخبار و فرايض و سنن سخت در مضيقه بود ، و به ميزان زيادى محتاج به يك دائرة المعارف شامل همه گونه اخبار در هر باب و موضوع بودند .
اين علل و عوامل بود كه موجب تصميم علامهء مجلسى براى تأليف بحار الانوار گرديد . علّامهء مجلسى ميدانست كه عمر زودگذر فرصت اينكه او بتواند تمام اخبار را جمع ، و بعد مرتب و منظم و تهذيب و تنقيح نمايد بوى نخواهد داد ، پس چه بهتر كه تمام اخبارى كه در كتب معتبر شيعه است ، همه را يك جا جمع كند ، حتى اگر سند آنها ضعيف و احيانا كتاب غير معتبرى باشد ، مشمول نظر وسيع او كه حفظ تمام اخبار از زوال و نيستى است قرار گيرد و هر جا فرصت كرد بدون اينكه خود را معطّل كند ، با نوشتن « بيان » و « توضيح » و « ايضاح » باجمال و تفصيل توضيحى داده و بگذرد ، و تحقيق و تفكيك و تهذيب و دقت و تعمق بيشتر را به فرصتهاى مناسب موكول كند ، يا براى نسلهاى بعدى بگذارد ! به همين جهت مىبينيم بعضى از نسخهها را كه مغلوط بوده ، يا جملاتى از آن سقط شده ، با همان صورت در بحار آورده است تا مبادا « بحار الانوار » از آن خالى بماند حتى در بعضى از بيانها ميگويد : « نسخه مغلوط و غير مرتّب و مشوّش است ، ولى ما آن را نقل كرديم تا اگر بعد از ما نسخه اصل پيدا شود ، از روى آن مقابله و تصحيح گردد و گر نه همين نسخه هم كه احيانا خالى از فائده نيست ، از بين نرود ، و اسمى از آن باقى بماند » ! ! در حقيقت مجلسى با تأليف بحار الانوار دريائى بوجود آورده كه همه گونه گوهرهاى قيمتى و درّهاى گرانبها ، در كنار خزفها و لجنهاى دريائى ، يك جا در آن يافت مىشود ، و البته دريا هم جز اين نميتواند باشد ! آرى بحار الانوار علامهء مجلسى درياست ، و در دريا همه چيز پيدا مىشود !
بحار الأنوار ( زندگانى حضرت مهدى موعود عج ) ( فارسي ) — صفحة 90
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٩٠