فوق العادهايست كه مأمون از آن حضرت نمود و او را بخراسان دعوت كرد ، و در سال بعد يعنى سنهء دويست و يك حضرت وارد خراسان گشت و در ماه رمضان همان سال مأمون از مردم براى حضرتش بولايت عهد خود بيعت گرفت .
و اينكه فرمود : « از جاى شما اطلاع داشتم » يعنى ميدانستم در اين وقت مىآئيد اين سؤال را از من ميكنيد . و مقصود اينست كه من از پيشآمدها اطلاع دارم ولى مصلحت نيست بشما بگويم .
و اينكه فرمود : « فلانى از فرزندان فلان پانزده نفر را بقتل مىرساند » اشاره بحوادثى است كه هنگام انقراض دولت بنى عباس و زمان هجوم هلاكوخان مغول براى آنها روى داد « 1 » على بن ابراهيم قمى در تفسير خود از محمد بن فضيل و او از پدرش روايت مىكند كه به حضرت باقر عليه السّلام عرضكردم : فدايت شوم بما رسيده است كه اولاد جعفر ( بن ابى طالب ) يك پرچم و اولاد عباس دو پرچم دارند . آيا در اين خصوص اطلاعى بشما رسيده است ؟ فرمود : اما اولاد جعفر نخواهند ماند و بمقامى نميرسند ولى اولاد عباس سلطنت دور و درازى خواهند داشت . به نحوى كه در آن مدت افراد دور را به خود نزديك و نزديكان را از خود دور ميكنند . تحمل حكومت آنها بر مردم دشوار است و خير چندانى در آن نيست . موقعى كه از انتقام الهى و كيفر او ايمن گردند ، ناگهان دچار سرنوشتى شوند كه يكنفر از بزرگان آنها نباشد آنان را از پراكندگى جمع كند و بنالههاى آنها گوش فرا دهد . اين است معنى آيهء شريفه
حَتَّى إِذا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَها وَ ازَّيَّنَتْ
.
عرضكردم : اين معنى كى واقع مىشود ؟ فرمود : اين موضوع در نزد ما وقت معينى ندارد . هر گاه ما چيزى را براى شما نقل كرديم اگر آنچه گفتهايم ، درست درآمد بگوئيد : خدا و پيغمبرش راست گفتند . و چنانچه به نظر شما درست در نيامد ، باز هم بگوئيد : خدا و پيغمبر راست گفتند كه دو پاداش بشما داده مىشود . ولى
هامش
( 1 ) پانزده نفر خليفه و شاهزادگان بنى عباس بودند .