طولانىتر است . حضرت صادق فرمود : آرى اين طور است ، و او ظهور نميكند تا آنكه شمشير اولاد فلان ( گويا مقصود بنى عباس باشد ) كه از علائم اوائل بوده كشيده شود و دائره ( جمعيت شيعه ) تنگ شود و سفيانى آشكار گردد ، و بلاء شدت يابد ، و مردن و كشته شدن ، مردم را فرا گيرد و مردم از گير و دار آن ، بحرم خدا و حرم پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله ملتجى شوند .
و هم نعمانى در غيبت از مفضل بن عمر نقل كرده كه گفت از حضرت صادق شنيدم كه ميفرمود : صاحب الامر را دو غيبت است : در يكى از آنها برميگردد بسوى كسانش ؛ و در ديگرى مردم ميگويند : بكدام بيابان رفته ، عرضكردم : در آن موقع چه بايد كرد ؟ فرمود : اگر كسى مدعى شد كه از جانب آن حضرت وكالت دارد ، مسائل بزرگ دينى مهمى را كه بايد نمايندهء او پاسخ آنها را بدهد ، از وى بپرسيد ! « 1 » هم در آن كتاب از مفضل بن عمر از آن حضرت روايت كرده كه فرمود :
صاحب الامر را غيبتى است كه در آن غيبت بمردم ميگويد :
فَفَرَرْتُ مِنْكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكْماً وَ جَعَلَنِي مِنَ الْمُرْسَلِينَ
« 2 » .
نيز در غيبت نعمانى از ابو حمزه از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه فرمود : صاحب الامر ناگزير است از نظرها غائب شود . و ناچار است در حال غيبت عزلت پيشه سازد ، چه جاى خوبى است « طيبه » براى منزل كردن ، و از سى
هامش
( 1 ) تا سيهروى شود هر كه در او غش باشد !
( 2 ) آيه 20 سورهء شعراء - اين آيه گفتار حضرت موسى در جواب فرعون است ؟ فرعون وقتى حضرت موسى را ديد كه آمده است او را به خداپرستى دعوت كند ، گفت : مگر تو همان نيستى كه ما تو را پرورش داديم و مدتى از عمر خود را ميان ما گذرانيدى . . . ؟ حضرت موسى گفت : بلى همانم ؛ ولى چون از شما ميترسيدم ، از نزد شما فرار كردم و اكنون خداوند مقام پيامبرى به من داده و مرا پيغمبرى مرسل نموده است » البته مناسبت آن هم در اين مورد روشن است .