كتاب مرآت العقول ( شرح كافى تأليف مجلسى ) نقل شده حتى اينكه لفظ مصنّف كه در مرآت العقول بعد از نقل ، لازم التغيير بود ، به همان حال باقى است ( مثل اينكه لفظ مصنّف كه در مرآت العقول مراد صاحب كافى است به همان حال باقى مانده ) و گاهى بيانات مختصره دو كلمه سه كلمه با خط غير مؤلف پيدا مىشود و گاهى بعضى از اغلاط هم به حال خود بيمقابله باقى مانده .
و از همين قبيل گاهى بعضى از روايات در غير باب خود ذكر شده و به همان حال باقى مانده ( مثل اينكه در جلد ( 11 ) طبع كمپانى صفحه 97 باب 8 - احوال اصحاب ابى جعفر الباقر عليه السّلام در حاشيه دارد « كا » محمد بن يحيى و محمد بن احمد الرواية ) روايتى است متعلّق به حال ابى جعفر محمد جواد عليه السّلام و عجبتر اينكه عينا همان روايت را در همين كتاب در احوال حضرت ابى جعفر محمد جواد وارد كرده ( جلد 11 - چاپ كمپانى صفحه 129 « باب فضائله و مكارم اخلاقه » روايت ثانيه - كا - عن محمد بن يحيى الخ ) و نظير اين در جاهاى متفرّق بحار زياد است .
و در بعضى جاهاى ابواب صدر روايات و اسناد چند كلمه از سند به خط مؤلف و ما بقى سند و متن به خط غير مىباشد .
و از اختلاط خطوط و كتاب كه گاهى به خط نسخ و گاهى ثلث و گاهى تحرير و گاهى خوب و گاهى بد مىباشد ، و همچنين از تفويض مؤلف امر نقل روايت را به صاحبان خطوط ، پر روشن است كه آنها عدهاى از تلامذه و اطرافيان مؤلف بودهاند كه امر نظم را به آنها واگذار نموده و استعانت مىجسته و از طبقهء كُتّاب و نويسندگان بودهاند .
و از مجموع اين خصوصيات و ضمّ اين قرائن بهمديگر ميتوان گفت كه مؤلف كتاب را جزوه جزوه كرده و ميان تلامذه و اطرافيان خود پخش كرده و بموجب دستورى كه به آنها ميداده ، اخبار را از مظانش نقل ميكردهاند و به ترتيبى كه اشاره مينمودهاند و عناوين بابها را مينوشته به همان ترتيب وضع اخبار در ابواب مينمودهاند و مواردى كه محتاج ببيان بوده در ذيل اخبار سفيد ميگذاشتند و مؤلف بحسب اقتضاء
بحار الأنوار ( زندگانى حضرت مهدى موعود عج ) ( فارسي ) — صفحة 85
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٨٥