تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بحار الأنوار ( زندگانى حضرت مهدى موعود عج ) ( فارسي ) — صفحة 80

مساهمون:

ص٨٠
او در « امل الامل » از وى و كتاب بحار الانوارش نام ميبرد ، هيچ كدام از هيئتى كه مأمور تأليف بحار بوده‌اند نامى نميبرند ! جاى ترديد نيست كه اگر مطلب چنين بود ، به هيچ وجه از نظر دانشمندان معاصر وى و شاگردان انبوهش پوشيده نميماند ، و بالاخره در بين معاصرين و استادان و شاگردانش بخصوص بعضى از علماى طرفدار فلسفه و تصوّف و فرقه‌هاى صوفيه كه دشمن وى بوده‌اند ، سر و صدائى به راه ميانداخت ولى مىبينيم دوست و دشمن و معاصرين و شاگردانش همهء او را مؤلف كتاب بحار الانوار دانسته‌اند . خود او هم در اول و آخر تمام مجلدات بحار اين كتاب را تأليف خود دانسته است و با هيچ منطقى نميتوان اثبات كرد كه او فقط نظارتى داشته ، و بعد نتيجهء زحمات ديگران را بنام خود تمام كرده ، بدون اينكه اشاره به اين مطلب نمايد و شاگردان او هم بعدها اسمى از اين موضوع نبرند ، و او را به بهترين وجه با معنويّت تمام و شخصيّت ممتاز بستايند ! رابعا - ما مجلدات بحار را ديده‌ايم . بسيارى از دانشمندان هم ديده‌اند ، ديگران هم مىتوانند در كتابخانه‌هاى بزرگ و نزد متصديان طبع جديد آن به بينند ، و در كليشه‌هائى كه در برخى از مجلدات بحار چاپ جديد و از جمله دو كليشه كه در همين كتاب چاپ شده بنگرند ، تا عرايض ما را تصديق كنند . خامسا - از مشاهدهء مجلدات مختلف بحار الانوار به خوبى پيداست كه علّامهء مجلسى تمام آيات و دعاها و عناوين بابها و سند روايات را شخصا مينوشته ، و بسيارى از روايات را نيز تا آخر ذكر ميكرده ، بعدا در شرح بعضى از روايات « بيان » يا « توضيح » و يا « ايضاح » و غيرها داشته كه آنها را نيز خود مينگاشته است . در برخى از موارد در بارهء دانشمندان و كتاب آنان نيز سخن ميگويد و توضيحات لازم ميدهد كه تمام اين موضوعات در اغلب مجلدات بحار بقلم خود وى هم اكنون موجود است ، حتى در بسيارى از موارد ده بيست صفحه را از اول تا آخر شخصا نوشته است ! آرى در بعضى از مجلدات بحار ، علّامهء مجلسى عنوان باب و سند روايت و