و از لحاظ جمعآورى و ضبط و فوائدى كه دارد ، و احاطه بادلّه و اقوال علماء در هر باب ، در جامعه شيعه مانند آن نوشته نشده است . اين كتاب بيست و پنج جلد است .
هفده جلد آن پاكنويس شده و هشت جلد ديگر همچنان مسوّده مانده ، و لذا اين هشت جلد « بيان » و « توضيح » مؤلّف را ندارد . آن بزرگوار به من وصيت فرمود كه موارد لازم آن را با بيان و توضيح خود شرح دهم ، من هم بخواست خداوند بعد از تكميل شرح كافى به آن خواهم پرداخت .
سوم - اينكه مؤلفات فارسى بسيار سودمند او داراى نفع دنيوى و اخروى است ، و باعث هدايت غالب عوام اهل عالم شده ، بطورى كه كمتر خانهاى از شهرهاى شيعهنشين است كه يكى از تأليفات وى به آنجا نرسيده باشد ! چهارم - اينكه آن مرد بزرگ امام جمعه و جماعت بود و اهميت بسزائى بمجامع عبادت ميداد ، اكنون پنج سال از رحلت او ميگذرد و تقريبا مجمعى براى عبادت و نماز جمعه و جماعت مانند زمان او منعقد نگرديده . غالب آن مراسم كه در ليالى شريفه و شبهاى احياء معمول بود و هزاران نفر از مؤمنين در مواضع و اوقات عبادت اجتماع مينمودند ، و از مواعظ بليغه و نصايح شافيه آن جناب استفاده ميكردند متروك شده است ! .
پنجم - اينكه فتاوى و جوابهاى مسائل دينى كه از آن وجود نافع صادر ميگشت طورى بود كه تمام مسلمانان در نهايت سهولت از آن بهرهمند ميشدند ، ولى امروز مردم حيران و سرگردانند و نميدانند چه كنند ! گاهى مراجعه به زيد ميكنند ، و زمانى پيش عمرو ميروند ، و جوابهاى درهم و برهمى كه ناشى از جهالت و تجاهل جواب - دهندگان و از قانون منطق و كتابت تهى است ميشنوند ! ششم - اينكه وى در بر آوردن نيازمنديهاى مؤمنين و دفاع از حقوق آنان چنان بود كه نميگذاشت ستمگران به آنها ظلم كنند ، و شرّ آنها را از سر ايشان بر طرف ميساخت ، و خواستههاى بيچارگان را به گوش اولياى امور ميرسانيد ، تا به كار آن درماندگان بىدست و پا آن طور كه ميبايد رسيدگى كنند .
بحار الأنوار ( زندگانى حضرت مهدى موعود عج ) ( فارسي ) — صفحة 67
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٦٧