اگر بگوئيد : در اين وقت بايد امام ظاهر شود هر چند تأمين جانى نداشته باشد .
لازم مىآيد كه ترس از كشته شدن ، موجب غيبت ايام نشود ، و بايد حتما ظاهر گردد .
و اگر بگوئيد : امام ظاهر نمىشود و تكليف آن مورد كه بر امّت پوشيده مانده ، ساقط ميگردد ، از اجماع بيرون رفتهايد . زيرا اين اجماعى امّت است كه آنچه پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله تشريع فرموده و بيان داشته ، تا روز قيامت براى امّت لازم است .
و اگر بگوئيد : تكليف ساقط نمىگردد ، اين خود تصريح به تكليف ما لا يطاق و وجوب عمل به چيزى كه راه به آن نداريد ، مىباشد .
ميگوئيم ، ما در كتاب « تلخيص الشّافى » به تفصيل در اين بارهء سخن گفتهايم و خلاصهء آن بدين قرار است كه : اگر خداوند متعال بداند در زمانى كه غيبت امام به طول ميانجامد و ترس وى از دشمنان باقى ميماند ، قسمتى از احكام واجب دين قطع مىشود ، قهرا تكليف را از كسانى كه دسترسى به آن ندارند ، ساقط مىگرداند .
پس وقتى كه بوسيلهء اجماع دانستيم كه تكاليف دينى تا روز قيامت بر تمام افراد امت مستمرّ و ثابت است ، خواهيم دانست كه اگر چيزى از دستورات شرع قطع شود و بما نرسد ، حتما در زمانى است كه مىتواند ظاهر شود و خود را نشان دهد و مردم را راهنمائى كند و از نافرمانى خداوند بترساند .
سخن سيّد مرتضى سيّد مرتضى در كتاب « شافى » در اين مورد گفته است : دور نيست كه بسيارى از امور هنوز بما نرسيده و در نزد امام عليه السّلام بوديعت نهاده شده باشد ، يا ناقلان اخبار آن را كتمان نموده و روايت نكرده باشند ، و با اين وصف لازم نمىآيد كه تكليف از مردم برداشته شود .
زيرا اگر علّت غيبت امام عليه السّلام ، اينست كه وى از دشمنان تأمين جانى ندارد ، كسانى كه او را ناگزير بغيبت نمودهاند خود موجب از دست دادن آن قسمت از
بحار الأنوار ( زندگانى حضرت مهدى موعود عج ) ( فارسي ) — صفحة 446
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٤٤٦