يا اشاره به اين است كه بعد از نيل بمنصب امامت تا 6 روز كسى مطلع نگرديد و بعد از شش ماه مردم دانستند كه امام دوازدهم كيست ، آنگاه پس از شش سال و خوردهاى محرز و سفراى آن حضرت معلوم گرديد .
به نظر من اين مطلب اشاره بزمانهاى مختلفهء غيبت وى مىباشد كه از نظر علم الهى قابل بداء است ( يعنى ممكن است واقع نشود ) مؤيد اين مطلب روايتى است كه كلينى رضوان اللَّه عليه از اصبغ بن نباته در حديثى طولانى كه برخى از آن در باب هفتم گذشت از امير المؤمنين ( ع ) نقل كرده است .
از جمله اينكه اصبغ گفت : يا امير المؤمنين حيرت مردم و غيبت مهدى ( ع ) چقدر طول ميكشد ؟ فرمود : شش روز و شش ماه و شش سال . اصبغ عرضكرد : يا امير المؤمنين ! اين مطلبشدنى است ؟ فرمود : بلى ! همچنان كه تا كنون خلق شده و تو اطلاع ندارى ! .
اى اصبغ ! اينان برگزيدگان اين امت هستند كه با برگزيدگان نيكان اين عترت طاهره ميباشند . عرضكرد : يا امير المؤمنين ! بعد از آن چه خواهد شد ؟
فرمود : آنگاه خدا آنچه خواهد مىكند ! چه ذات الهى را بداها و ارادهها و مقصودها و نهايتهاست . . .
اين روايت به خوبى مىرساند كه آنچه در غيبت امام زمان گفته شد : شش روز و شش ماه و شش سال . . . قابل بداء است و ترديدى كه در روايت است قرينه آن مىباشد .
و اللَّه يعلم .
و نيز در كمال الدين از سعيد بن جبير از امام زين العابدين عليه السّلام روايت كرده كه آن حضرت فرمود : قائم ما ولادتش بر مردم پوشيده ميماند تا جايى كه ميگويند هنوز متولد نشده است « 1 »
هامش
( 1 ) در صفحه 340 و 346 از ابن ابى الحديد نقل شد كه وى گفته است : اهل سنت عقيده دارند مهدى موعود هنوز متولد نشده است . اين يكى از علائم فكر دوربين ائمه طاهرين و اخبار غيبيه آن ذوات مقدسه عليهم السّلام است ، كه حق كشى فرقهاى از مسلمين را پيشبينى كردهاند و قرنها قبل از آن خبر دادهاند !