17 -
حَتَّى إِذا رَأَوْا ما يُوعَدُونَ فَسَيَعْلَمُونَ مَنْ أَضْعَفُ ناصِراً وَ أَقَلُّ عَدَداً
« 1 » يعنى تا آنكه وقتى آنچه به آنها وعده دادهاند به بينند ( مقصود قائم آل محمد و امير المؤمنين عليهما السّلام است ) ، خواهند دانست كه چه كسى ياورش ضعيفتر و در شماره اندك است .
18 -
إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْداً وَ أَكِيدُ كَيْداً
« 2 » يعنى : آنها : فسونگرى پيشه سازند و من نيز به خوبى آن را چاره كنم
فَمَهِّلِ الْكافِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْداً
يعنى : اى محمد پس آنها را مهلتى ده ! كه چون قائم قيام كند براى من از ستمگران و سركشان قريش و بنى اميه و سائر بيدينان انتقام گيرد .
19 -
وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشى
يعنى : قسم بشب هنگامى كه پوشيده دارد . محمد بن مسلم از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام روايت نموده كه فرمود : مقصود امير المؤمنين عليه السّلام است كه در دولت باطل مستور گشت و ناگزير بصبر گرديد .
وَ النَّهارِ إِذا تَجَلَّى
« 3 » يعنى : قسم بروز هنگامى كه بدرخشد . فرمود : اين روز روشن قائم ما اهل بيت است كه چون قيام كند بر دولت باطل پيروز گردد . خداوند در قرآن براى مردم مثلها زده و پيغمبرش و ما ائمه را مخاطب به آن ساخته و جز ما كسى عالم بتأويل آن نيست .
20 -
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ ماؤُكُمْ غَوْراً فَمَنْ يَأْتِيكُمْ بِماءٍ مَعِينٍ
« 4 » يعنى : اى پيغمبر ! بمردم بگو : به من بگوئيد : اگر آبى كه در دسترس داريد در زمين فرو رود كيست كه آب روان براى شما بياورد ؟ . در اين آيه امام زمان تعبير به آب شده ( كه موجب حيات همه اشياء است ) و تأويل آيه اينست : بگو اگر امام شما از نظرها غائب گرديد كيست كه آن امام ظاهر را بياورد ؟ از حضرت امام رضا عليه السّلام روايت است كه فرمود : « مائكم » يعنى ( ابوابكم ) كه ائمه هستند و ائمه ابواب ( و
هامش
( 1 ) جن 24
( 2 ) طارق آيهء 15
( 3 ) سورهء و الليل آيهء 1 - 2
( 4 ) تبارك 30 .