و اموال بسيار و فرزندان بيشمار روزى كنيم و از اندازه فزون گردانيم . يعنى با اين عده وعده خود را بر آل پيغمبر برتر يافته و با آنها بمنازعه برخاسته و بالنتيجه حسين بن على عليهما السّلام و ياران او را شهيد و زنان خاندان پيغمبر را باسارت بريد
إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ وَ إِنْ أَسَأْتُمْ فَلَها فَإِذا جاءَ وَعْدُ الْآخِرَةِ
اگر نيكى كنيد ، نيكى بينيد ، و اگر بد كنيد بدى يابيد و چون وعدهء ديگر فرا رسد يعنى قائم آل محمد و يارانش قيام كنند
لِيَسُوؤُا وُجُوهَكُمْ
رويهاى شما سياه گردد
وَ لِيَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ كَما دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٍ
و با يارانش به مسجد الحرام در آيند مانند روزى كه پيغمبر اكرم و امير المؤمنين و سپاه اسلام نخستين بار در آمدند
وَ لِيُتَبِّرُوا ما عَلَوْا تَتْبِيراً
تا دولت و شوكت شما را سخت تباه گردانند : يعنى بر شما غلبه يافته همهتان را از دم شمشير بگذرانند . سپس پروردگار جهان عطف توجهى بآل پيغمبر نموده و ميفرمايد :
عَسى رَبُّكُمْ أَنْ يَرْحَمَكُمْ
خداى بشما ترحم خواهد كرد و شما را بر دشمنانتان پيروز گرداند . آنگاه بنى اميه را مخاطب ساخته و ميفرمايد :
وَ إِنْ عُدْتُمْ عُدْنا
« 1 » يعنى : اگر شما با شوكت سفيانى خروج كنيد ، دولت حق نيز با ظهور قائم آل محمد صلى اللَّه عليه و آله قيام خواهد كرد . در تفسير عياشى است كه حضرت صادق عليه السّلام فرمود آيهء
وَ قَضَيْنا إِلى بَنِي إِسْرائِيلَ فِي الْكِتابِ لَتُفْسِدُنَّ فِي الْأَرْضِ مَرَّتَيْنِ
مقصود شهادت امير المؤمنين و مسموم كردن امام حسن مجتبى «
وَ لَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيراً
» يعنى كشتن امام حسين عليه السّلام «
فَإِذا جاءَ وَعْدُ أُولاهُما
» يعنى چون زمان خونخواهى آن حضرت فرا رسد «
بَعَثْنا عَلَيْكُمْ عِباداً لَنا أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ فَجاسُوا خِلالَ الدِّيارِ
» خداوند مردمى را پيش از ظهور قائم آل محمد برانگيزد كه هر جا دشمنى از دشمنان و ظالمين آل پيغمبر پيدا كنند نابود نمايند «
وَ كانَ وَعْداً مَفْعُولًا
» و اين كارى است كه قبل از قيام قائم شدنى است «
ثُمَّ رَدَدْنا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ وَ أَمْدَدْناكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِينَ وَ جَعَلْناكُمْ أَكْثَرَ
هامش
( 1 ) سورهء اسراء آيات 4 - 5 - 6 - 7 - 8