گفتارى از امين الدين طبرسى
مؤلف : امين الدين طبرسى ( در تفسير مجمع البيان ) ميگويد : علماء در معنى اين آيه اختلاف نظر دارند ، و چند وجه ذكر كردهاند : وجه اول اينكه : « لا » در لا يرجعون زيادى است و بنا بر اين معنى آيه اينست كه : حرام است بر مردم قريهاى كه ما آن را نابود كرديم كه به دنيا برگردند . و گفته شده كه معنى آيه اينست :
واجب است بر چنين قريهاى كه وقتى مردم آن با عذاب الهى ، نابود گشتند ، ديگر به دنيا برنگردند و با اين معنا « حرام » بمعنى واجب است .
وجه دوم اينكه : قريهاى كه مردم آن با گناهان نابود شدهاند ، حرام است كه اعمال نيك از آنها پذيرفته گردد . زيرا آنها بازگشت بتوبه نميكنند .
وجه سوم اينكه : حرام است آنها بعد از مردن به دنيا برنگردند ، بلكه زنده ميشوند و به دنيا برميگردند تا مجازات شوند . سپس طبرسى روايت محمد بن مسلم را ذكر مىكند .
و نيز در تفسير على بن ابراهيم بعد از ذكر اين آيه
سَيُرِيكُمْ آياتِهِ فَتَعْرِفُونَها
« 1 » يعنى : خداوند آيات ( و علامات ) خود را بشما مينمايد تا شما آن را بشناسيد ميگويد :
هنگامى كه امير المؤمنين و ائمهء طاهرين ( ع ) رجعت به دنيا نمودند ، دشمنانى كه آنها را مىبينند آنان را مىشناسند . دليل بر اينكه اين آيات ائمه ميباشند گفتهء امير المؤمنين عليه السّلام است كه فرمود : « خدا را آيتى بزرگتر از من نيست » پس وقتى كه آن ذوات مقدسه به دنيا برگشتند دشمنان آنها ، آنان را ميشناسند .
و نيز على بن ابراهيم در تفسير آيه
رَبَّنا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ
« 2 » يعنى : خداوندا ! ما را دو بار ميرانيدى و دو بار زنده كردى تا آنجا كه ميفرمايد
هامش
( 1 ) سورهء نمل - 93
( 2 ) سورهء غافر آيه - 11