آوردن به عيسى حركت دهند .
من گفتم : ايها الامير ! تأويل آيه اين نيست كه شما فهميدهايد . حجاج پرسيد پس تأويل آن چيست ؟ گفتم : عيسى بن مريم پيش از روز قيامت به دنيا فرود مىآيد ، و در آن موقع پيروان هيچ دينى اعم از يهودى و غيره نمىماند جز اينكه قبل از مرگ بوى ايمان مياورند ، و عيسى خود پشت « سر مهدى » نماز ميگذارد . حجاج گفت : اى واى ! اين را از كى دانستى و از كجا آوردهاى ؟ گفتم : محمد بن على بن الحسين بن على بن ابى طالب ( امام محمد باقر ) به من خبر داد حجاج گفت : به خدا قسم اين تأويل را از چشمه زلالى آوردهاى ! ! نيز در تفسير على بن ابراهيم بعد از ذكر اين آيه
بَلْ كَذَّبُوا بِما لَمْ يُحِيطُوا بِعِلْمِهِ وَ لَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ
يعنى : چيزى را كه علم آنها بدان احاطه ندارند ، تكذيب كردند ، در صورتى كه هنوز تأويل آن براى آنها نيامده است .
كَذلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ
و بدين گونه پيشينيان را نيز تكذيب نمودند . اين آيه در بارهء رجعت نازل شده .
بيدينان وقوع رجعت را تكذيب ميكنند و ميگويند : رجعتى نخواهد بود .
وَ مِنْهُمْ مَنْ يُؤْمِنُ بِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ لا يُؤْمِنُ بِهِ وَ رَبُّكَ أَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِينَ
« 1 » يعنى : بعضى بدان ايمان دارند و برخى ايمان ندارند ، و خداى تو داناتر است كه مفسدين كيانند .
و هم در تفسير على بن ابراهيم مينويسد از حضرت صادق عليه السّلام معنى آيه
وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً
را پرسيدند . حضرت از راوى پرسيدند : اهل تسنن در اين مورد چه ميگويند ؟ راوى عرضكرد : آنها ميگويند : اين آيه مربوط بقيامت است . حضرت فرمود : آيا خداوند در روز قيامت از هر امتى جمعى را برانگيخته مىكند و بقيه را رها ميگرداند ؟ ! نه ! اين در ايام رجعت است ، آيهاى كه مربوط بقيامت است اين است :
وَ حَشَرْناهُمْ فَلَمْ نُغادِرْ مِنْهُمْ أَحَداً
يعنى آنها را برانگيخته ميكنيم و يك نفرشان را باقى نميگذاريم تا آنجا كه ميفرمايد « موعدا »
هامش
( 1 ) سوره يونس - 40