خدمات ادبى آن مرحوم را بجرأت ميتوانم سوگند بخورم كه ما بين جمع مستشرقين اروپا و آمريكا هيچ كس اين همه زحمت در اين راه نكشيده است ، و مخصوصا هيچ كس بادبيات و ذوقيات و معنويات ايران ، يعنى بافكار حكما و شعرا و عرفا و ارباب مذاهب آن مملكت اين اندازه محبت خالص و عارى از هر گونه شوائب و اغراض سياسى و جاهى و مالى نورزيده است » ! ما كار نداريم كه مرحوم قزوينى چه نوشتهاند ، و محبت ايشان و امثال ايشان به ادوارد برون ناشى از چيست . ايشان با شيوهء صلح كلى و وسعت مشرب كه دارند در بارهء ادوارد برون ، عباس افندى ، حزب بهائى ، و ساير مسلكهاى باطله كه اوهام بشر بوجود آورده ، يا دست مرموز اجانب براى بر هم زدن وحدت و استقلال ما ، و جلوگيرى از پيشرفت ايرانيان و مسلمانان ساخته است ، چيزها نوشتهاند ، كه شايد مورد پسند بسيارى از مردم بىقيد و بىعلاقه بدين باشد . ولى ما كه از دريچهء دين حنيف اسلام باوضاع مينگريم ، نميتوانيم حقايق را مبهم و سربسته و دو پهلو با تلوّن حال و احتياط همه جانبه بنويسيم ، بطورى كه طرفداران هر مسلك و مرامى آن را پسنديده ، و همه كس حتى صاحبان مذاهب باطله و عمال اجانب را از خود خشنود كنيم ! ادوارد برون چه نوشته است ؟
آنچه موجب شد كه ما در اين خصوص بسط مقال دهيم ، يك مورد از غرضورزى و سوء نظر وى در تاريخ ادبيات ايران است . ادوارد برون در آن كتاب جلد چهارم ترجمه مرحوم رشيد ياسمى صفحه 115 تحت عنوان « غلبهء ملاها كه فرد اكمل آنها ملّا محمد باقر مجلسى بوده است » مىنويسد : « در عهد ملّا حسين ( شاه سلطان حسين صفوى ) آخرين پادشاه صفويه كه مردى خوش نيت و بدبخت بود ، علاوه بر خواجهسرايان يك طبقه ديگر نيز نشو و نما يافت و قوى شد . اقتدار اين طبقه چندان براى عالم روحانى يا مصالح ملى نافع نبود ! اين طبقه عبارت بود از علماى روحانى بزرگ كه ملا محمد باقر مجلسى قاتل صوفيه و كفار كه شخصى مهيب و هولانگيز بود
بحار الأنوار ( زندگانى حضرت مهدى موعود عج ) ( فارسي ) — صفحة 110
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١١٠