حضرت پرسيده مىنويسد حضرت فرمود : چه چيز جدّم امير المؤمنين على عليه السّلام را واداشت كه داخل در شورا شود ؟ « 16 » فتال نيشابورى در روضة الواعظين و شيخ مفيد در الارشاد در ادامهء مناظرهء امام رضا عليه السّلام با مأمون مىافزايند : مأمون بعد از امتناع آن حضرت گفت : عمر بن خطاب شش تن را اعضاى شورا قرار داد كه يكى از ايشان جدّت امير المؤمنين بود و حكم كرد هر يك از ايشان مخالفت كند گردنش زده شود . اكنون تو نيز چارهاى ندارى و بايد آنچه از تو مىخواهم بپذيرى و هيچ راه گريزى از آن نمىبينم . . . « 17 »
مراسم ولايتعهدى
سرانجام بعد از آنكه حضرت به اجبار ولايتعهدى را پذيرفت ، مأمون طى مراسمى واليان ، كارگزاران حكومتى ، فرماندهان لشكر ، قاضيان و بزرگان را جمع كرد تا با حضرت بيعت كنند . مأمون ابتدا به فرزندش عباس دستور بيعت داد . حضرت رضا عليه السّلام دست خود را بلند كرد به گونهاى كه پشت آن مقابل چهرهء خودش و كف آن پيش روى مردم بود . مأمون گفت دست خود را براى بيعت دراز كن . حضرت فرمود رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله اين چنين بيعت مىكرد و عباس پسر مأمون چنان بيعت كرد كه دست آن حضرت بر روى دست او قرار گرفت و مردم نيز همان گونه بيعت كردند . سپس شاعران و سخنوران در فضايل آن حضرت و اقدام مأمون داد سخن دادند . « 18 » آنگاه مأمون از امام عليه السّلام خواست تا براى مردم سخن بگويد ،