انتخاب على عليه السّلام به اجماع مسلمانان بوده است ؛ چرا كه نمايندگان و بزرگان آنان از مصر و عراق و حجاز در آن اجتماع حضور داشتند و با آزادى كامل ، و حتى به اصرار زياد ، با على عليه السّلام بيعت كردند . « 1 » افزون بر تودهء مردم و بزرگان تابعين ، بسيارى از اصحاب رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله با على عليه السّلام بيعت كردند ؛ كسانى همچون عمار بن ياسر ، جابر بن عبد اللّه انصارى ، حصين بن حارث بن عبد المطلب ( مجاهد بدرى ) ، طفيل بن حارث ( مجاهد بدرى ) ، ابو عياش زرقى ( از مجاهدان احد ) ، ابو سعيد خدرى ، ابو ايوب انصارى ، خزيمة بن ثابت ( ذو الشهادتين ) ، زيد بن ارقم ، ابو الهيثم بن تيّهان ، يزيد بن نويره ( رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بهشت را براى او تضمين كرد ) ، عبادة بن صامت ، مسطح بن اثاثه ، براء بن عازب ، سهل بن حنيف ، عثمان بن حنيف ، هاشم بن عتبه ، عمرو بن حمق خزاعى ( به بركت دعاى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله تا پايان عمر ، جوانى خود را از دست نداد ) ، قيس بن سعد بن عباده ، و نيز تمام بنى هاشم . « 2 »
على عليه السّلام نيز در نامهاى ، براى معاويه نوشت همان كسانى با او بيعت كردند كه با ابو بكر و عمر و عثمان بيعت كرده بودند . « 3 »
روايات ديگرى نيز مبنى بر بيعت اهل حرمين و عامهء مسلمانان گزارش شده است كه مىتواند مؤيد اين مطلب باشد . « 4 »
با توجه به مطالب ياد شده ، بيعت نكردن شمارى اندك در مقابل اكثريت قاطع صحابه و تابعين - و نه اقليت كه مؤلف مدعى است - ديگر جايى براى اين سخن باقى نمىگذارد كه « معاويه مىتوانست اين انتخاب را غير معتبر بداند » . « 5 »
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، نامهء 54 و خطبهء 137 و 229 .
( 2 ) . محمد بن محمد ( شيخ مفيد ) ، الجمل ، افزون بر اسامى مزبور ، شيخ مفيد فهرستى از اصحاب رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و تابعان را ارائه كرده است .
( 3 ) . نصر بن مزاحم منقرى ، وقعة صفين ، ص 29 .
( 4 ) . احمد بن يحيى بلاذرى ، انساب الاشراف ، ج 3 ، ص 8 ، 9 ، 11 .
( 5 ) .Vaglieri , L . Veccia , Ali B . ABITALIB ; The Encyclopedia of Islam ; p . 383 .