[ متن ترجمه ]
محمد قائم [ عجّل الله تعالى فرجه ]
محمد قائم به عقيده شيعهء اثنا عشرى يا دوازده امامى ، امام دوازدهم است .
هنگامى كه امام يازدهم حسن بن على عسكرى [ عليهما السّلام ] در سال 260 ق / 874 م درگذشت ، اين سؤال كه چه كسى بايد جانشين وى شناخته شود ، جامعه [ نخستين ] شيعى را به گروههاى متعددى تقسيم كرد .
شهرستانى ( [ در ] كتاب الملل و النحل ) يازده گروه را برمىشمارد ؛ نوبختى ( [ در ] فرق الشيعة ) چهارده گروه ، سعد قمى ، ( [ در ] كتاب المقالات و الفرق ) پانزده گروه و مسعودى ( [ در ] مروج الذهب ) بيست گروه مختلف را برمىشمارد .
نظرياتى را كه اين گروهها مطرح ساختند مىتوان به پنج دسته تقسيم كرد : اول .
كسانى بودند كه ادعا كردند وى هرگز جانشينى ندارد و سلسلهء امامت متوقف شده است ؛ دوم . به عقيدهء گروه ديگر ، او از اول ، هرگز يك امام واقعى نبوده است ؛ زيرا امام دهم ابو الحسن على بن محمد [ عليهما السّلام ] پسرش محمد را جانشين خويش معرفى كرد ؛ سوم . كسانى بودند كه ادعا كردند حسن بن على عسكرى [ عليه السّلام ] خودش مهدى و قائم ( آل محمد ) است ؛ چهارم . گروهى بر اين عقيده بودند كه بايد برادر كوچكترش ، جعفر جانشين او شود ؛ و در نهايت عدهاى معتقد بودند امام يازدهم پسرى بر جاى گذاشت كه جانشين وى است .