نقد و بررسى مقاله امام حسن عسكرى عليه السّلام به قلم « جى . الياش » نگاشته شده است . از نكات مثبت اين مدخل آن است كه - بر خلاف برخى ديگر مدخلها - مؤلف به منابع كهن شيعى ، همچون كافى ، ارشاد و نيز بحار الانوار ، در كنار منابع كهن تاريخى ، همچون مروج الذهب ، و همچنين منابع فرقهنگارى همچون ملل و نحل شهرستانى مراجعه كرده است ؛ هرچند وى تمام ادعاها و نقلهاى خود را با استناد نياورده است .
چنانكه شمار موارد قابل نقد نيز در قياس با برخى ديگر مدخلها كمتر به نظر مىرسد ، و تعصبات ضد شيعى نيز در نگاشتهء وى محسوس نيست .
با وجود نكات ياد شده ، اين مدخل اطلاعات بسيار اندك و ناقصى دربارهء شخصيت فردى و اجتماعى امام حسن عسكرى عليه السّلام ارائه كرده است . افزون بر اين ، پارهاى اطلاعات نادرست تاريخى را نيز مىتوان در اين مجموعه يافت .
الياش ابتدا به معرفى نام ، القاب و رتبهء امام حسن عسكرى عليه السّلام در ميان امامان دوازدهگانهء شيعى پرداخته و سپس تاريخ ولادت ايشان را ربيع الاول سال 230 ق / نوامبر 844 م دانسته و آن را به اكثر منابع شيعى نسبت داده است . وى در ادامه به نقل از كلينى ، تاريخ ولادت را رمضان سال 232 ق / آوريل 847 م عنوان كرده
تصوير امامان شيعه در دائرة المعارف اسلام ( فارسي ) — صفحة 439
مساهمون: محمود تقى زاده داورى
ص٤٣٩