تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تصوير امامان شيعه در دائرة المعارف اسلام ( فارسي ) — صفحة 405

مساهمون:

ص٤٠٥
بودن آن از واقعيت است . در بخش دوم اين نوشتار به اين نكات بيشتر توجه خواهد شد و با بيان تفصيلى اين اوضاع و شرايط به نقايص مقاله در اين زمينه اشاره خواهيم كرد .

بخش دوم

1 . دربارهء تاريخ تولد امام عليه السّلام با تحليلى ساده مىتوان احتمال اول يعنى سال 214 را ترجيح داد . اما مؤلف فقط با بيان عباراتى مبهم ( از جمله : « بسيارى از علماى شيعه » ، و « ديگران بيان مىدارند » ) صرفا دو احتمال را مطرح كرده است . ولى از آنجا كه همهء منابع ، سن امام را هنگام شهادت چهل يا چهل و يك سال مىدانند ، و از طرفى اكثر منابع سال شهادت امام را 254 دانسته‌اند ، احتمال اول ترجيح مىيابد . 2 . دربارهء مادر امام هادى عليه السّلام ، نويسنده دو احتمال را مطرح كرده است : « ام فضل » دختر مأمون ، و « سمانه » ام ولد غربى . در ترجيح قول دوم بهتر بود به اكثريت منابع اشاره مىشد ؛ زيرا اكثر منابع از « سمانه » نام برده‌اند ، و فقط در بعضى منابع ، با لفظ « قيل » ، كه احتمال آن بسيار ضعيف است ، از « ام الفضل » نام برده شده است ، و اين ، هيچ اعتبارى ندارد . 3 . مسئلهء امامت حضرت هادى عليه السّلام در دوران كودكى و اينكه اين امر در آثار كلامى شيعى مشكلات عقيدتى ايجاد كرده ، از نكات قابل توجه در اين نوشتار است . اگرچه بحث تفصيلى در اين زمينه در حوزهء تخصصى علم كلام است ، تأثير منفى آن را در اين نوشتار تاريخى نمىتوان فرو نهاد و اشاره‌اى كوتاه به آن ضرورى است .

امامت از ديدگاه شيعه

امام ، از منظر شيعه ، جانشين پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در هدايت جامعه و رهبر امت در ابعاد گوناگون اجتماعى ، سياسى و مذهبى است . نزد شيعه ، خلافت و رهبرى جامعه ، منصبى الاهى است ، و رهبر بايد از
تصوير امامان شيعه در دائرة المعارف اسلام ( فارسي ) — صفحة 405 | محمود تقى زاده داورى