نقد و بررسى مقالهء « برنارد لوئيس » « 1 » دربارهء زندگى امام هادى عليه السّلام در دايرة المعارف اسلام از جهات گوناگونى قابل توجه و بررسى است :
الف ) كليت مقاله و ميزان بيان واقعيت زندگانى امام هادى عليه السّلام ؛
ب ) آموزههاى جزئى نوشتار ، بررسى تاريخى ، و بيان موارد قوت و ضعف آن .
بخش اول . بررسى كليت مقاله
به نظر مىرسد مؤلف در معرفى امام هادى عليه السّلام موفق نبوده و نتوانسته است تحقيق علمى شايستهاى ارائه دهد .
از آنجا كه منابع استنادى مستشرقان ، و در واقع شاكلهء اصلى تفكر تاريخى آنان را آثار مستشرقان پيشين و منابع اهل سنت تشكيل مىدهد ، انتظار چندانى نيز نمىتوان داشت . ديدگاه مغرضانهء مستشرقان نخستين كه برگرفته از كينهتوزيهاى كليسا با اسلام بوده ، به مستشرقان بعدى ، و حتى مستشرقان معاصر ، منتقل شده و در آثار آنان قابل بررسى و اثبات است . اگرچه از دهههاى
هامش
( 1 ) .B . Lewis ..