زندگى زناشويى را آغاز كند ، و خانهء احمد بن يوسف را كه در ساحل رود دجله بود ، براى آنان در نظر گرفت . حضرت تا ايام حج در آنجا بودند و سپس با اهل و عيال خود رهسپار مكه شدند ، و پس از پايان مراسم حج به مدينه بازگشتند . « 1 » اين گفتهء طبرى ظاهرا درست نيست ؛ زيرا گذشته از اينكه با گفتههاى پيشين وى سازگارى ندارد ، قرينهء ديگرى بر ردّ آن نيز در دست است . شيخ مفيد مىگويد : هنگامى كه آن حضرت با ام الفضل در مدينه بودند ، ام الفضل نامهاى به پدرش نوشت و شكايت كرد كه ابو جعفر كنيز اختيار كرده و هوو بر سر من مىآورد . پس مأمون در پاسخ او نوشت كه ما تو را به ازدواج او در نياورديم كه حلال را بر او حرام كنيم ، و از اين به بعد اينگونه شكايتها را پيش ما نياور . « 2 » از طرفى در منابع آمده است كه مادر امام على بن محمد بن على بن موسى ( امام هادى عليه السّلام ) كنيزى به نام جمانه « 3 » يا سمانه بود ، « 4 » و آن حضرت در نيمهء ذى الحجه 212 « 5 » ، و بنابر بعضى ديگر از روايات در رجب سال 214 كه امام جواد عليه السّلام با دختر مأمون حج به جاى آوردند متولد شد ، « 6 » و اين گوياى آن است كه مدعاى طبرى ، يعنى اينكه زندگى مشترك امام با ام الفضل از سال 215 آغاز شده ، نادرست است .
امامت حضرت جواد عليه السّلام « 7 »
با شهادت امام رضا عليه السّلام در صفر سال 203 ، مقام امامت به آن حضرت رسيد ، « 8 » در حالى كه از سن ايشان هفت سال و چند ماه مىگذشت . « 9 » سن كم حضرت سبب
هامش
( 1 ) . محمد بن جرير طبرى ، تاريخ الطبرى ، ج 5 ، ص 181 .
( 2 ) . محمد بن نعمان ( شيخ مفيد ) ، الارشاد ، ص 288 ، مادلونگ در مقالهء خود به اين حديث اشاره كرده است .
( 3 ) . على بن حسين مسعودى ، اثبات الوصية ، ص 193 .
( 4 ) . محمد بن يعقوب كلينى ، اصول كافى ، ج 2 ، ص 422 ؛ محمد بن نعمان ( شيخ مفيد ) ، الارشاد ، ج 2 ، ص 297 ؛ محمد بن فتال نيشابورى ، روضة الواعظين ، ص 246 .
( 5 ) . همان .
( 6 ) . على بن حسين مسعودى ، اثبات الوصية ، ص 193 ؛ على بن عيسى اربلى ، كشف الغمه ، ج 2 ، ص 374 .
( 7 ) . سومين محور از مباحث مطرح شده در مقالهء مادلونگ .
( 8 ) . محمد بن نعمان ( شيخ مفيد ) ، الارشاد ، ج 2 ، ص 247 .
( 9 ) . على بن حسين مسعودى ، مروج الذهب ، ج 3 ، ص 464 ؛ محمد بن نعمان ( شيخ مفيد ) ، الارشاد ،