از دست آنچه از اين سياهپوست ( محمد بن على بن موسى ) به من رسيد ؛ زيرا معتصم دربارهء قطع دست دزدى كه به گناه خود اعتراف كرده بود از علماى حاضر در مجلس از جمله ابى دؤاد و حضرت جواد عليه السّلام نظر خواسته بود . ابتدا ابى دؤاد و بعضى ديگر نظر خود را گفته بودند ، ولى معتصم رأى و نظر حضرت جواد عليه السّلام را به دليل استدلال محكم و متقن وى ، بر رأى ديگران ترجيح داده بود . « 1 »
از اينروى ، ابى دؤاد به سبب خوارى و ذلتى كه نصيبش شده بود ، خشمناك گرديده و آن كلام را به زبان آورده بود ، و اين امر دليل نمىشود كه حضرت سياهپوست بوده باشد و يكى از ادلهء مخالفت و انتقاد عباسيان با ازدواج وى با ام الفضل دختر مأمون قرار گيرد . مخالفت و انتقاد آن دسته از عباسيان كه با سياستهاى زيركانه و هدفهاى پنهان مأمون بهطور كامل آشنا نبودند ، ناشى از اين بود كه بيم داشتند با ازدواج و پيوند خاندان علوى و عباسى ، احتمال انتقال حكومت و خلافت از عباسيان به علويان فزونى گيرد ، و اين چيزى بود كه آنان را نگران ساخته بود . به هر روى ، چهرهء حضرت زيبايى خاصى داشت ؛ چنانكه شيخ صدوق از قول ابو صلت هروى مىگويد :
[ روزى ] جوانى نيكو صورت با موهاى پيچيده و كوتاه بر من وارد شد كه شبيهترين مردم به حضرت رضا عليه السّلام بود . پس از او پرسيدم ، و ايشان در پاسخ فرمود : اى ابا صلت ، من محمد بن على و حجت خداوند بر تو هستم . « 2 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : محمد بن مسعود بن عياش سمرقندى ، تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 319 ، ح 109 .
( 2 ) . ابو القاسم خزعلى ، موسوعة الامام الجواد ، ج 1 ، ص 30 ، به نقل از : محمد بن على بن بابويه قمى ( شيخ صدوق ) ، عيون اخبار الرضا ، ج 2 ، ص 242 .