مىكند كه حضرت در شب جمعه نيمهء ماه رمضان سال 195 در مدينه به دنيا آمد . « 1 » در مقابل ، برخى ديگر از منابع ، تولد حضرت را در دهم رجب همين سال دانستهاند . « 2 » سيد بن طاووس نيز در اقبال الاعمال مىنويسد كه حضرت ابو جعفر جواد الائمه عليه السّلام روز دهم رجب متولد شده است . « 3 » همچنين كفعمى در مصباح مىنويسد : اين دعا در ايام رجب بر دست ابو القاسم حسين بن روح از ناحيهء مقدسه رسيده است : اللهم انى أسألك بالمولودين فى رجب محمد بن على الثانى و ابنه على بن محمد المنتجب . . . . « 4 » اين عبارت نيز دلالت دارد كه تولد آن حضرت در ماه رجب واقع شده است . بنابراين بهتر بود مادلونگ احتمال تولد آن حضرت را در ماه رجب نيز مطرح مىساخت . او تولد امام را در ملك صريّا در نزديكى مدينه دانسته است ، ولى در منابع تاريخى از تولد حضرت در خصوص اين مكان ذكرى به ميان نيامده است ، بلكه فقط گفته شده كه حضرت در مدينه تولد يافته است . « 5 »
دربارهء « صريا » ابن شهر آشوب مىنويسد :
چون حضرت رضا عليه السّلام از دنيا رفت ، حسن بن راشد و على بن مهزيار و جماعت بسيارى از ديگر شهرها به مدينه روى آوردند و از جانشين آن حضرت سراغ گرفتند . پس گفته شد به « صريا » رويد ، و « صريا » قريهاى است كه امام موسى بن جعفر عليه السّلام آن را در سه مايلى مدينه تأسيس كرده بود . . . . « 6 »
هامش
ص 243 ؛ حسين بن موسى نوبختى ، فرق الشيعه ، ص 91 ؛ محمد بن على بن شهر آشوب ، مناقب ، ج 4 ، ص 379 ؛ احمد بن محمد بن ابراهيم بن خلّكان ، وفيات الاعيان ، ج 4 ، ص 175 ؛ على بن حسين مسعودى ، اثبات الوصية ، ص 183 ؛ محمد بن نعمان ( شيخ مفيد ) ، الارشاد ، ص 273 ؛ محمد بن نعمان ( شيخ مفيد ) ، دلايل الامامة ، ص 383 .
( 1 ) . محمد بن نعمان ( شيخ مفيد ) ، دلايل الامامه ، ص 383 .
( 2 ) . محمد بن حسن طوسى ، مصباح المتهجد ، ص 557 ، به نقل از ابن عياش .
( 3 ) . على بن موسى بن طاووس ، اقبال الاعمال ، ج 3 ، ص 227 .
( 4 ) . ابو القاسم خزعلى ، موسوعة الامام الجواد ، ص 7 ، به نقل از : كفعمى ، مصباح ، ص 703 .
( 5 ) . ر . ك : ابو القاسم خزعلى ، موسوعة الامام الجواد ، ص 7 - 11 ؛ و منابع سابق .
( 6 ) . محمد بن على بن شهر آشوب ، مناقب آل ابى طالب ، ج 4 ، ص 382 .