انتصاب نداشت و فقط تسليم پافشارى خليفه شد . شاهزادهها و رجال بزرگ عباسى و علوى كه در رأس آنان پسر مأمون يعنى عباس بود ، با وارث جديد كه لباسى سبز به تن داشت بيعت كردند . به دستور خليفه ، در سراسر امپراتورى ، پرچمها و لباسهاى متحد الشكل سبز رنگ جايگزين پرچمها و لباسهاى متحد الشكل سياه رنگ عباسى شد . بعيد است كه رنگ سبز در اين دوران نخستين ، به طور خاص با خاندان على [ عليه السّلام ] مرتبط بوده باشد و معناى دقيق اين تغيير رنگ نامعلوم است ( قس .
( Weil , ii , 216 , n . 3 ; Gabrieli , 37 n . 4 .
. متن كامل سند انتصاب ، ثبت و ضبط شده است ( قلقشندى ، صبح ، ج 9 ، ص 362 - 366 ؛ ابن جوزى ، مرآت ، پاريس ، نسخهء خطى عربى ، ص 5903 ، نسخه فرانسوى ، ص
r
149 -
r
151 ؛ ترجمه در كتاب
Gabrieli
ص 38 - 45 ) . اين سند نشان مىدهد كه مأمون از مسئلهء اصولى بزرگترى كه ميان ادعاهاى خاندان عباس و خاندان على [ عليه السّلام ] وجود داشت احتراز كرده و صرفا على بن موسى الرضا [ عليهما السّلام ] را به دليل ويژگيهاى فردى ، مناسبترين شخص ، [ به جانشينى خود ] منصوب ساخته است ؛ به عبارت ديگر ، به دلايل سنّى [ اين كار را انجام داد ] نه شيعى . همچنين سند مزبور به مسئلهء حساس جانشينى پس از [ امام ] رضا هيچ اشارهاى نمىكند .
اين انتصاب ، واكنشهاى شديد و متضادى برانگيخت . واليان مختلف عباسى ، بجز اسماعيل بن جعفر در بصره ، با وفادارى فرمانها را اجرا كرده ، به زور براى وارث جديد بيعت گرفتند . البته شيعيان سرشار از احساس پيروزى بودند ؛ گرچه به رسميت شناختن ادعايشان به اين شكل ناقص و محدود ابدا نظر موافق آنان را جلب نكرد . اما در عراق اين مرحله ، در كنار انتقال مؤثر پايتخت از بغداد به مرو ، خشم اهالى را برانگيخت و باعث قيام عليه خليفه شد . سربازان و امراى عباسى در بغداد نيز به آنان پيوستند و يكى از امراى عباسى را به خلافت برگزيدند .
نفرت مردم عراق ، به خصوص متوجه برادران ابن سهل بود و همه مشكلات خود