است ؛ مثلا هشام درست در پى همين سفر بود كه امام و فرزند بزرگوارش عليهما السّلام را به دمشق فراخواند و مدتى نيز ايشان را در وضعيتى نامناسب به زندان افكند .
6 . اشارهء مؤلف به دورهء عمر بن عبد العزيز و گشايش بر اهل بيت عليهم السّلام و به تبع آن شيعيان ، اشارهء درستى است ؛ اما بهتر آن بود كه در اين گزارش تاريخى ، عمر ابن عبد العزيز اموى ( حك : 99 - 101 ) را بر هشام مقدم مىداشت تا براى خواننده - كه على القاعده اطلاع تفصيلى از تاريخ ندارد - تصوير مناسب و درستى از فضاى روزگار امام باقر عليه السّلام ترسيم شود . در هر حال ، تغيير رفتار عمر بن عبد العزيز با آل البيت عليهم السّلام ، و نيز بازگرداندن فدك به فرزندان فاطمه عليها السّلام ، به دست امام باقر عليه السّلام را بيشتر مورخان نوشته و منشأ آن را نيز ذكر كردهاند . در منابع شيعى نيز به اين دو موضوع اشاره شده است . برخى منابع اهل سنت آوردهاند كه عمر ابن عبد العزيز در عهد خلافتش فقها را نزد خود خواند و تكريم كرد . يكى از آنان حضرت باقر عليه السّلام بود كه بسى بيش از ديگران محترم شمرده شد . « 1 » از امام صادق عليه السّلام نيز روايت شده است كه يكى از برادران عمر بن عبد العزيز بر او به سبب گرامى داشتن بنى فاطمه خرده گرفت و اين رفتار را موجب ناخشنودى خاندان اموى دانست . پاسخ عمر اين بود كه تكريم وى بر پايهء حديث نبوى است كه بنابر آن ، فاطمه عليها السّلام شاخه گلى از درخت پر شاخ و برگ رسول الله صلّى اللّه عليه و آله است و هركس او را شاد كند رسول الله صلّى اللّه عليه و آله را شاد كرده و هر كس وى را بيازارد پيامبر را آزرده است .
عمر ، آنگاه گفت كه خواهان شادى پيامبر خداست ، و به سخن اين و آن كارى ندارد . « 2 »
با اين احوال ، بديهى است بر پايهء آموزهء امامت منصوص ، كه وجه فارق مذهب اهل بيت عليهم السّلام از ديگر مذاهب اسلامى است ، هيچگاه عمر بن عبد العزيز
هامش
( 1 ) . ابن عساكر ، ترجمة الامام زين العابدين و . . . ، ص 127 - 128 .
( 2 ) . ابو العباس عبد الله بن جعفر حميرى ، قرب الاسناد ، ص 112 ، حديث 389 ؛ و به نقل از آن محمد باقر مجلسى ، بحار الانوار ، ج 46 ، ص 320 .