تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تصوير امامان شيعه در دائرة المعارف اسلام ( فارسي ) — صفحة 248

مساهمون:

ص٢٤٨
ژانويه 735 م و 118 ق / 736 م . طبق يك داستان ، زيد بن حسن ( وفات 120 ق / 738 م ) كه خويشاوند [ امام ] باقر بود ، كوشيد تا به زور ميراث پيامبر را از دست او درآورد اما موفق نگرديد ؛ از اين‌روى ، هنگامى كه [ امام ] باقر پس از ديدارى با خليفه هشام ( دورهء حكومت : 105 - 125 ق / 724 - 743 م ) در دمشق به خانه باز مىگشت ، زيد مقدارى سم بر روى زين مركبش نهاد ( توضيح بيشترى در مورد شيوهء اين كار داده نشده است ) ؛ [ امام ] باقر بعدا بر اثر اين سم وفات يافت . روايت ديگر عامل مسموميت او را خود هشام مىداند . سه روايت ، وفات [ امام ] باقر را حتى بعد از مرگ هشام ذكر مىكنند . بنابر اولين روايت ، هشام پيش از آنكه موفق به مسموم ساختن [ امام ] باقر شود ، درگذشت . در روايت دوم ( مسعودى ، مروج ، ج 6 ، فصل 17 - 18 - ص 2252 ) ، آورده‌اند ، [ امام ] باقر در دوران خلافت وليد بن يزيد بن عبد الملك ( 125 - 126 ق / 734 م ) وفات يافت . طبق روايت سوم ( به نقل از ابن بابويه ) [ امام ] باقر به دستور ابراهيم بن وليد اموى در مدت حكومت كوتاهش ( 126 - 127 ق / 744 م ) مسموم شد ( رسالة فى الاعتقادات ، تهران 1317 ، ص 105 -
. ( A Shiite creed , tr . Asaf A . A . Fyzee , Oxford 1942 , 102
برخى از نويسندگان شيعى متأخر اين ادعاى اخير را بدون اظهارنظر كپىبردارى كرده‌اند ؛ از جمله ابن شهر آشوب ( متوفاى 588 ق / 1192 م ) ( مناقب ، ج 3 ، ص 340 ) و ابن طاووس ( متوفاى 664 ق / 1266 م ) ( الاقبال ، تهران ، 1390 ، ص 335 ) . توضيحى احتمالى براى اين تواريخ بعدى دربارهء وفات [ امام ] باقر ، اين است كه تاريخهاى مزبور در اصل به همنام [ امام ] باقر ، يعنى محمد بن على بن عبد الله بن عباس مربوط بوده ( متوفاى بين 124 ق / 741 - 742 م و 126 ق / 743 - 744 م ؛ دربارهء اين تاريخ ر . ك :
J . Lassner , Islamic revolution and ( historical memory , New Haven 1986 , 82 - 90 .
، و بعدا به اشتباه دربارهء [ امام ] باقر به كار رفته است . اين نوع تركيب اطلاعات همچنين مىتواند توضيحى براى