[ متن ترجمه ]
محمد بن على . . . الباقر [ عليهما السّلام ]
محمد بن على زين العابدين [ عليهما السّلام ] ، ابو جعفر ، ملقب به باقر امام پنجم شيعيان دوازده امامى است . در توجيه لقب باقر كه شكل مخفّف باقر العلم است گفتهاند به يكى از دو معناست : يكى به معناى « كسى كه علم را مىشكافد » ( يعنى آن را روشن مىسازد ) ؛ و ديگرى به معناى « كسى كه علم فراوان دارد » . نقل كردهاند كه پيامبر گفته است : در تورات به باقر با همين لقب اشاره شده است ( ابن بابويه ، علل الشرايع ، نجف 1385 ق / 1966 م ، ص 233 ؛ همو ، امالى ، نجف ، 1389 ق / 1970 م ، ص 315 ) . [ امام ] باقر در مدينه و در سوم صفر يا اول رجب سال 57 ق / 16 دسامبر 676 م ، يا 10 مى 677 م ، متولد شد ( يا در همان ايام و همان ماهها ، اما در سال 56 ق / 675 - 676 م ) . طبق يك روايت ، او همچنان مىتوانست روزى را كه حسين [ عليه السّلام ] در آن كشته شده بود ( 10 محرم سال 61 ق / اكتبر 680 م ) و نيز مصايبى را كه خانوادهاش را در آن زمان فراگرفته بود ، به ياد آورد . مادرش ، فاطمه ام عبد الله يكى از دختران حسن بن على [ عليه السّلام ] بود و بنابراين [ امام ] باقر هم نوهء حسن [ عليه السّلام ] و هم نوهء حسين [ عليه السّلام ] بود . گويند وقتى [ امام ] باقر هنوز در سنين كودكى بود ، جابر بن عبد الله انصارى كه از اصحاب ارجمند و قابل احترام بود ، سلام پيامبر را به وى رساند ؛ و اين امر از نظر اماميه ، گواهى بر مشروعيت امامت اوست .