تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تصوير امامان شيعه در دائرة المعارف اسلام ( فارسي ) — صفحة 159

مساهمون:

ص١٥٩
آن‌گاه ممكن است اين مطلب را نيز بپذيريم كه نبرد كربلا از سپيده دم تا بعد از ظهر به صورت جنگهاى تن‌به‌تن ، حملات و در مقابل ، ضد حملات محدود ، مراحلى از بىتحرّكى ، زد و خوردهايى در دفاع از خيمه‌ها و . . . ادامه يافت ؛ و مىتوان پذيرفت كه نزديكيهاى غروب خورشيد ، سربازان ابن زياد كه از مقاومت شورشيان به تنگ آمده بودند ، تصميم گرفتند كار را خاتمه دهند . به همين سبب ، بر افراد باقى مانده از طالبيون يورش برده ، آنان را قتل عام كردند . در چنين مواجهه‌اى - كه به صورت يك مسابقهء مرگبار آغاز گرديد و فقط شمار اندكى از جنگجويان به همراه خيل پرشمارى از تماشاچيان و محافظان در آن حضور داشتند - احتمالا پاره‌اى از گفت‌وگوهاى بين طرفين متخاصم ، كه در منابع تاريخى نقل گرديده ، رخ داده است . لامنس
( Le califat de Yazid 1 1 er ? , 169 )
براى روايت مختصرى از ابو مخنف ، اهميت زيادى قايل شده ، كه طبق اين روايت ، جنگ به قدر يك خواب بعد از ظهر طول كشيد ( طبرى ، ج 2 ، ص 374 و صفحه بعد و . . . ) ، و لامنس از اين روايت نتيجه مىگيرد كه « نمايش مصيبت‌بار كربلا به جاى آنكه هفته‌ها به طول انجامد ، تنها شامل يك پرده بود و طىّ يك ساعت به پايان رسيد . . . » . در ميان روايات ابو مخنف ، قطعا روايات جعلى نيز وجود دارد ؛ اما در مجموع داستانى منسجم و باورپذير را تشكيل مىدهند . در نتيجه ، انتخاب يك روايت تا آنجا كه با عمدهء روايات ديگر متفاوت باشد يا متفاوت به نظر آيد ، روشى عيب‌جويانه است كه ارزش آن محل ترديد است ؛ به ويژه آنكه دربارهء واقعهء كربلا ، راوى يك شخص است و روايت مورد نظر ممكن است به خودستايى يك جنگجو در برابر خليفه ، يا آخرين صحنهء اين نمايش فاجعه‌آميز ، تفسير گردد . صبح‌گاه دهم محرم ، حسين [ عليه السّلام ] يارانش را ( 32 اسب سوار و چهل پياده ، به فرماندهى زهير بن قين در جناح راست و حبيب بن مظاهر در جناح چپ ) جلوى