شدن آنها بعد از ورود ابن زياد به كوفه واقع گرديده و در 22 ذى الحجّه ميثم به شهادت نايل گشته .
ميثم در زندان به مختار مىگفته كه تو اين شخص را ( يعنى ابن زياد ) كه مرا مىكشد خواهى كشت و انتقام خواهى كشيد و او تو را نمىتواند بكشد چنانچه خود مختار نيز از امير المؤمنين ( ع ) شنيده و يقين به اين امر داشت و مىگفت اگر مرا بكشيد خداوند مرا زنده خواهد كرد « 1 » تا دمار از روزگار شماها برآورم از اينجا معلوم مىشود چقدر ايمان و يقين به فرمايش امير المؤمنين ( ع ) كه به وى خبر داده بود داشته است .
آنچه پس از تحقيق معلوم مىگردد آن است كه ميثم رحمة اللّه عليه چنانچه فرزندش نقل كرده براى به جا آوردن عمره به مكه مشرف شده و اين امر در سال شصت هجرى كه هنوز سيد الشهداء ( ع ) از مدينه به مكه حركت نفرموده بود و ميثم براى تشرّف به محضر انور امام ( ع ) پس از به جا آوردن عمره در مكه به مدينه مشرّف شده و با ام سلمه ( رض ) آن مذاكرات و صحبتها پيش آمده است و امام ( ع ) از مدينه در بيست و هشتم رجب حركت فرموده و لذا ميثم قبل از حركت امام ( ع ) نتوانسته به حضورش كه در باغ بوده شرفياب شود و در قادسيه مأموران ابن زياد كه يك صد نفر بودند در انتظار آن يگانه جانباز شهيد در راه حق بودند كه او را گرفتار نمايند و خود ميثم قبلا اين جريان را به معروف كوفه خبر داده بود كه تفصيلش در كتب رجال خصوصا در كتاب رجال كشى رحمة اللّه و در كتب مخصوصى كه در حالات ميثم ( ره ) تأليف شده مسطور است .
و شايد آمدن ميثم ( ره ) با خرمافروشان كوفه نزد ابن زياد چنانچه نقل كردهاند قبل از مسافرت وى به مكه بوده كه ابن زياد بغض و كينهء ديرينه را در دل ناپاك با آك خود مىپرورانيد و پس از مسافرت ميثم ( ره ) به مكه كه او را از معرف كوفه مىخواست و نيز ممكن است پس از گرفتارى وى به دست دژخيمان ابن زياد در قادسيه تقريبا حال آزادى داشته كه بتواند با خرمافروشان نزد ابن زياد برود و اين احتمال اخير در نظر پس از تأمل در تاريخ حالات ميثم قوى مىنمايد و اين كه فرزندش نقل كرده كه بعد از مراجعت پدرم دو روز نبود كه ابن زياد او را خواست و نهمين كسى بود كه به دار زده شد ، از باب مسامحه در تعبير است و او را از زندان خواسته و به دار كشيدهاند و اللّه العالم .
شيخ ابو عمرو كشى ( ره ) در كتاب رجال خود مسندا نقل كرده از فرزند ميثم تمار ( ره ) و گويد :
هامش
( 1 ) . ر . ك : تنقيح المقال ، مامقانى ( ره ) ، ج 3 ، ص 204 .