اقامت فرموده و در ماه رجب سال 62 هجرى در آن سامان از دنيا رحلت فرموده است و اگر اسراى اهل بيت در اربعين اول به كربلا نيامده باشند ، شاهدى بر اين كه در موقع ديگر آمدهاند نداريم و اگر كسى گفته باشد تو هم و خيال بيشتر نيست و اين نقل عبيدلى نسبت به تاريخ رفتن زينب كبرى ( س ) به مصر و جريان اوضاع مدينه و تحريص زينب كبرى ( س ) مردم را به خونخواهى حضرت سيد الشهداء ( ع ) و حركت آن بانوى عصمت به طرف مصر و ماندن يازده ماه در آن سامان وقتى جامهء عمل به خود مىپوشد كه در كوفه و شام زياد اقامت نكرده باشد .
و كتاب اخبار زينبات عبيدلى قديمىترين مدرك و مصدر و مورد اعتماد است ولى بعضى از اعاظم معاصرين نظر بر اشكالات و شبهاتى كه علامه محدث نورى ( ره ) در لؤلؤ مرجان شهرت داده ذهن ايشان را مانند بسيارى از اشخاص بعد از محدث معظم له گرفته و به حال تشويش آورده و نتوانسته شبهات ايشان را حل و بر طرف نمايد و لذا در تاريخ وفات زينب كبرى ( س ) به سال 65 از هجرت معتقد و تاريخ وفات آن بانوى عصمت را به سال نامبرده ضبط كرده است ، در صورتى كه شاهد تاريخى قابل اعتمادى كه وفات زينب كبرى ( س ) به سال 65 ثبت كرده باشد نيست و نقل بعضى از علماى معاصرين از عامه و خاصه تاريخ وفات بانوى عصمت را به سال مزبور نيز تبعا به بعضى از اعاظم معاصرين كه اشارت رفت مىباشد و الّا مصدر معتبرى ندارد .
چنانچه خود نگارنده در تعليقات كتاب الفردوس الاعلى « 1 » تاريخ وفات آن بانوى عصمت را به سال 65 ضبط كردهام ، تبعا به بعضى از اعاظم معاصرين بوده است و الّا مدرك و مستندى بر آن نيافتهام و آنچه عبيدلى ( ره ) در اخبار زينبات ثبت كرده اقرب به اعتماد و اولى به اطمينان است .
در اينجا لازم ديدم آنچه شيخنا العلامة المحدث خيابانى ( رحمه اللّه ) « 2 » در اواخر مجلد
هامش
( 1 ) . ص 24 ، ط 2 تبريز .
( 2 ) . علامه محدث ثقهء جليل آقاى حاج ملا على واعظ خيابانى ابن عبد العظيم تبريزى ( ره ) صاحب مجلدات كتاب وقايع الايام از اعاظم محدثين و متتبعين و اهل تحقيق اماميه و در احاطه و اطلاع درياى بىپايان بود وقتى در عرشهء منبر قرار مىگرفت از جهت اطلاعات تاريخى و حديث و رجال و معرفت به كتب و مصنفات و تواريخ و حالات مؤلفين آنها و تحقيق در صحت و يا وقوع تحريف در آنها مثل دريا موج مىزد نگارنده قبل از تشرف به حوزهء علميهء قم و نجف اشرف در تبريز از آن محدث واسع الاطلاع زياد استفاده كردهام و هر كس به مجلدات وقايع او خصوصا مجلد صيام نظر كند به زحمات و خدمات و